,
- /
Blog
::
::
::
Éóôïñßá - Öéëïóïößá
Emoticons
Emoticons
:
:
Tags
[quote="ÍÉÊÇÖÏÑÏÓ1"][size=24][b]O ð. ÉùÜííçò Ñùìáíßäçò ùò éóôïñéêüò[/b][/size] https://www.oodegr.com/oode/sygrafeis/rwmanidis_2.htm [size=18][color=blue]Ôïý Áíáóôáóßïõ Öéëéððßäç[/color][/size] Bachelor of Arts, Yale University, ÇÐÁ - Master of Arts, Georgetown University, ÇÐÁ [size=18]Ç ôåñÜóôéá óõíåéóöïñÜ ôïõ ð. ÉùÜííç Ñùìáíßäç óôç èåïëïãßá âáóßóôçêå óôç óôÝñåç åìðåéñéêÞ, âéùìáôéêÞ ãíþóç ðïõ áðÝêôçóå áðü ôï ïéêïãåíåéáêü ôïõ ðåñéâÜëëïí, éäéáßôåñá ôç ìçôÝñá ôïõ Åõëáìðßá. Ðáñïìïßùò, ç óõíåéóöïñÜ ôïõ óôçí éóôïñéêÞ åðéóôÞìç âáóßóôçêå åðßóçò óå âéùìáôéêÝò åìðåéñßåò ðïõ åß÷å, ïé ïðïßåò ôïí ïäÞãçóáí óå ðñùôüôõðåò óêÝøåéò êáé óå ñçîéêÝëåõèá óõìðåñÜóìáôá, ìåôÜ, âåâáßùò, áðü åîáíôëçôéêÞ Ýñåõíá. Ï ßäéïò îåêéíÜ ôï ðñþôï ôïõ éóôïñéêü âéâëßï, ôç «Ñùìçïóýíç» (1975) ìå ôçí áöÞãçóç åíüò ðåñéóôáôéêïý ðïõ Ýæçóå ôï 1951, íåáñüò åöçìÝñéïò óôçí ÁìåñéêÞ. ÅéäïðïéÞèçêå íá ìåôáâåß óå óðßôé áóèåíïýò, êôýðçóå üìùò ëÜèïò ðüñôá êáé ãíþñéóå åêåß Ýíáí ¸ëëçíá. Ôáõôü÷ñïíá åìöáíßóôçêå óôï óáëüíé ï áäåñöüò áõôïý ôïõ ¸ëëçíá, ôïí ïðïßïí üìùò ï Ñùìáíßäçò ãíþñéæå ùò áñ÷çãü ôùí Áëâáíþí ôçò ðüëçò! Ïýôå ôá äõï áäÝñöéá ïýôå ï Ñùìáíßäçò ìðïñïýóáí ôüôå íá åîçãÞóïõí ôï ðáñÜäïîï. Ôï êëåéäß ãéá ôçí åñìçíåßá âñßóêåôáé óôéò óåëßäåò ðïõ áêïëïõèïýí óôï âéâëßï «Ñùìçïóýíç». Åðßóçò, áóöáëþò äåí åßíáé ôõ÷áßï üôé ç «Ñùìçïóýíç» ãñÜöçêå ìåôÜ áðü ôç ãíùñéìßá ôïõ Ñùìáíßäç ìå ôï Ëßâáíï êáé ôç Óõñßá, óôç ÈåïëïãéêÞ Ó÷ïëÞ ôïõ Ìðåëåìüíô. Åêåß óõíåéäçôïðïßçóå üôé ÷éëéÜäåò ðéóôïß ðïõ áíÞêïõí óôï Ðáôñéáñ÷åßï Áíôéï÷åßáò áõôïðñïóäéïñßæïíôáí ùò «Ñùìçïß Ïñèüäïîïé», ÷ùñßò íá åßíáé ¸ëëçíåò, ïýôå êáí Åëëçíüöùíïé. Ôï ðáñÜäïîï âñÞêå êáé áõôü ôç ëýóç ôïõ óôï âéâëßï «Ñùìçïóýíç». Óå áêáäçìáúêü åðßðåäï, ðñÝðåé íá áíáãíùñéóôåß ç ïöåéëÞ ôïõ Ñùìáíßäç óôïí Öëùñüöóêõ, ìå ôïí ïðïßï Üëëùóôå åß÷áí (å) éäéáßôåñá óôåíÞ ó÷Ýóç, üðùò ðñïêýðôåé êáé áðü ôçí ìÝ÷ñé óÞìåñá äçìïóéåõìÝíç áëëçëïãñáößá ôïõò. Ï Öëùñüöóêõ åíäéáöÝñèçêå éäéáßôåñá ãéá ôçí áëëçëåðßäñáóç èåïëïãßáò êáé Éóôïñßáò êáé ï Ñùìáíßäçò åìðíÝåôáé áðü ôï ßäéï ðíåýìá. [b]Ôï éóôïñéêü Ýñãï ôïõ Ñùìáíßäç ðåñéêëåßåôáé êõñßùò óå ôñåéò ìåëÝôåò: [/b] 1) «Ñùìçïóýíç» (1975), 2) «ÖñÜãêïé, Ñùìáßïé, Öåïõäáëéóìüò êáé Äüãìá» (1982) êáé 3) Ðñüëïãïò óôç 2ç Ýêäïóç ôïõ «Ðñïðáôïñéêïý ÁìáñôÞìáôïò» (1989). Åðéðñüóèåôá, áñêåôÜ éóôïñéêÜ óôïé÷åßá ðåñéëáìâÜíïíôáé óôçí åêôåíÞ ÅéóáãùãÞ óôï «Ñùìáßïé Þ Ñùìçïß ÐáôÝñåò ôçò Åêêëçóßáò, Á' ôüìïò» (1984), üðïõ ãßíåôáé öáíåñÞ ç óýíèåóç èåïëïãéêïý êáé éóôïñéêïý ëüãïõ. ÁëëÜ êáé óå üëåò ó÷åäüí ôéò ìåëÝôåò, ìåôÜ ôï 1975, ôá éóôïñéêÜ óôïé÷åßá ðáñåéóöñÝïõí ìÝóá óôá èåïëïãéêÜ. [color=red][b]1. Ïé âáóéêÝò éóôïñéêÝò èÝóåéò ôïõ ð. É. Ñùìáíßäç[/b] [/color] Ïé éóôïñéêÝò èÝóåéò ôïõ Ñùìáíßäç, ðñùôüôõðåò ôï 1975, üôáí ðñùôáêïýóôçêáí, Ý÷ïõí êáôáóôåß áñêåôÜ ãíùóôÝò ðëÝïí êáé äåí ÷ñåéÜæåôáé íá ôéò åðáíáëÜâïõìå åäþ ðáñÜ ìüíï ðåñéëçðôéêÜ: (á) Ï ñùìáúêüò ðïëéôéóìüò åßíáé óôçí ðñáãìáôéêüôçôá åëëçíéêüò. Ç Ñþìç õðÞñîå åëëçíéêÞ ðüëç, ðïëëïß ðáëáéüôåñïé Ñùìáßïé óõããñáöåßò Ýãñáöáí åëëçíéêÜ Þ Þôáí äßãëùóóïé êáé ç åëëçíéêÞ ãëþóóá Þôáí ìéá áðü ôéò äõï åðßóçìåò ãëþóóåò óôç Óýãêëçôï, üðïõ ç èÝóç ôïõ ìåôáöñáóôÞ åß÷å êáôáñãçèåß áðü ôïí 1ï áéþíá ð.×.. Ãé¢ áõôü Üëëùóôå êáé ï Áð. Ðáýëïò Ýãñáøå ôçí ÅðéóôïëÞ ðñïò ôïõò ×ñéóôéáíïýò ôçò Ñþìçò óôá åëëçíéêÜ. Áêüìç êáé ç ëáôñåßá óôçí ðüëç ôçò Ñþìçò åôåëåßôï óôá åëëçíéêÜ ìÝ÷ñé ôéò áñ÷Ýò ôïõ 4ïõ áéþíá. Óôï óýíïëï ôçò áõôïêñáôïñßáò, ç ðëåéïøçößá ôïõ ðëçèõóìïý ìéëïýóå åëëçíéêÜ. Ðáñ¢ ü,ôé ïé áðüøåéò ôïõ Ñùìáíßäç âáóßæïíôáí óå ãíùóôÝò äçìïóéåõìÝíåò ðçãÝò, äåí åß÷áí ðáñïõóéáóôåß ìå áõôüí ôïí ôñüðï áðü êáíÝíáí ðñïãåíÝóôåñï åñåõíçôÞ. Ç óýíèåóç áðïôåëåß áðïêëåéóôéêÜ Ýñãï ôïõ Ñùìáíßäç. Ïé âõæáíôéíïëüãïé ãíþñéæáí üôé äåí õðÞñîå ðïôÝ êñÜôïò ðïõ íá ïíïìÜæåôáé «ÂõæÜíôéï», áëëÜ ÷ñçóéìïðïéïýóáí ôïí üñï ÷ùñßò íá ôïíßæïõí ôéò ðïëéôéêÝò åðéðôþóåéò áõôÞò ôçò åðéëïãÞò. (â) Ç êýñéá ðïëéôéóôéêÞ äé÷ïôüìçóç ôçò Åõñþðçò äåí ðñïÞëèå áðü ôç äéáöïñïðïßçóç ÅëëÞíùí-Ñùìáßùí, áëëÜ áðü ôç äéáöïñïðïßçóç Ñùìáßùí-ÖñÜãêùí, ðïõ óõíÝâç ìåôÜ ôçí êáôÜêôçóç ôïõ äõôéêïý ôìÞìáôïò ôçò Áõôïêñáôïñßáò áðü ôï âáñâáñéêü öýëï ôùí ÖñÜãêùí. Ïé ÖñÜãêïé õðïäïýëùóáí ôïõò Ñùìáßïõò êáé ôïõò ìåôÝôñåøáí óå äïõëïðÜñïéêïõò, åíþ ïé ßäéïé ðáñÝìåéíáí öåïõäÜñ÷åò, êëåéóìÝíïé óå ðñïóôáôåõìÝíïõò ðýñãïõò. Ç êáôÜêôçóç ïëïêëçñþèçêå åðß ÊáñëïìÜãíïõ êáé óõíïäåýôçêå áðü ôç èåïëïãéêÞ áíåîáñôçôïðïßçóç ìå ôç óýíïäï ôçò Öñáãêöïýñôçò ôï 794 (áðÝññéøå ôçí Æ' ÏéêïõìåíéêÞ Óýíïäï), ôç Óýíïäï ôïõ ¶á÷åí ôï 809 (åéóÞãáãå ôï öéëéüêâå óôï Óýìâïëï ôçò Ðßóôåùò) êáé ôçí êáôÜëçøç ôïõ ðáðéêïý èñüíïõ óôáäéáêÜ ìåôáîý 983 êáé 1046. ÓçìáíôéêÜ ïñüóçìá óå áõôÞ ôçí êáôÜëçøç áðïôåëïýí ôï 1009 (åêäßùîç ôïõ ôåëåõôáßïõ Ïñèüäïîïõ ÐÜðá) êáé ôï 1014 (åðßóçìç åéóáãùãÞ ôïõ öéëéüêâå óôçí Åêêëçóßá ôçò Ñþìçò). Ïé áðüãïíïé ôùí Ñùìáßùí óôç Äýóç ðáñÝìåéíáí õðïäïõëùìÝíïé ìÝ÷ñé ôï 1789, üôáí åðáíáóôÜôçóáí êáé áðåëåõèåñþèçêáí óôç Ãáëëßá, áãíïïýí üìùò ôç Ñùìáéïóýíç ôùí ðñïãüíùí ôïõò êáé ôçí ôáýôéóÞ ôïõò ìå ôïõò Ñùìáßïõò ôçò ÁíáôïëÞò. (ã) Ôï Ó÷ßóìá äåí óõíÝâç ìåôáîý ÂõæáíôéíÞò êáé ÑùìáúêÞò Åêêëçóßáò, áëëÜ ìåôáîý Ïñèüäïîùí Ñùìáßùí (óå ÁíáôïëÞ êáé Äýóç) êáé ÖñÜãêùí êáôáêôçôþí ôïõ ðáðéêïý èñüíïõ. ÅðåéäÞ ïé Ñùìáßïé ôçò ÐáëáéÜò Ñþìçò áíôéóôÝêïíôáí åðß äåêáåôßåò óôéò ÖñáãêéêÝò åðéäéþîåéò, áðáéôÞèçêå ç áðåõèåßáò êáôÜëçøç ôïõ ðáðéêïý èñüíïõ áðü ÖñÜãêï (ïñéóôéêÜ ôï 1046) êáé áìÝóùò ìåôÜ äéáêçñý÷èçêå ôï Ó÷ßóìá. Ôá áßôéá ôïõ Ó÷ßóìáôïò áíÜãïíôáé êõñßùò óôéò ðïëéôéêÝò åðéäéþîåéò ôùí ÖñÜãêùí êáé ü÷é óå êÜðïéá ìõèéêÞ áíáðüöåõêôç áíôßèåóç ìåôáîý ÅëëçíéêÞò êáé ÑùìáúêÞò èåïëïãßáò. (ä) Ùò êáôáêôçôÝò ôçò ÄõôéêÞò Åõñþðçò, ïé ÖñÜãêïé åðÝâáëáí ôç äéêÞ ôïõò ðëáóôïãñáöçìÝíç åêäï÷Þ ôçò Éóôïñßáò, ïíïìÜæïíôáò ôïõò åëåýèåñïõò Ñùìáßïõò «Ãñáéêïýò», þóôå íá ôïõò äéáöïñïðïéÞóïõí áðü ôïõò Ñùìáßïõò ôçò Ãáëëßáò êáé Éôáëßáò ôïõò ïðïßïõò åß÷áí êáôáêôÞóåé. Óôç óõíÝ÷åéá, ìåôÜ ôçí ïñéóôéêÞ ðôþóç ôçò Êùíóôáíôéíïýðïëçò, üôáí äåí õðÞñ÷áí ðéá åëåýèåñïé Ñùìáßïé, ìåôïíüìáóáí ôçí Áõôïêñáôïñßá óå «ÂõæÜíôéï», þóôå íá áðïêüøïõí êÜèå õðüäïõëï Ñùìçü áðü ôçí éóôïñéêÞ ôïõ óõíÝ÷åéá êáé íá áðïôñÝøïõí ôõ÷üí áíáóýóôáóç ôçò áõôïêñáôïñßáò. Óôçí ðñáãìáôéêüôçôá äåí õðÞñîå ðïôÝ «ÂõæáíôéíÞ Áõôïêñáôïñßá». Ï üñïò ðñùôï÷ñçóéìïðïéÞèçêå ôï 1562 áðü ôïí Éåñþíõìï Âïëö óôçí Ýêäïóç ìéáò óõëëïãÞò éóôïñéêþí ðçãþí. (å) ÅðåéäÞ üìùò, ðáñ¢ üëá áõôÜ, ïé õðüäïõëïé óôïõò Ôïýñêïõò Ñùìçïß ôçò ÁíáôïëÞò äéáôçñïýóáí ôçí áíÜìíçóç ôçò Áõôïêñáôïñßáò ôïõò, õðÞñ÷å ðÜíôïôå ï êßíäõíïò íá ôç äéåêäéêÞóïõí åê íÝïõ. Ïé ÌåãÜëåò ÄõíÜìåéò, ìå ôç óõíäñïìÞ íåïåëëÞíùí äéáíïïõìÝíùí, üðùò ï ÊïñáÞò, áíÝëáâáí íá ðåßóïõí ôï ëáü üôé åßíáé áðüãïíïò ìüíï ôùí áñ÷áßùí ÅëëÞíùí êáé üôé åß÷å õðïäïõëùèåß åðß 2000 ÷ñüíéá ðñþôá óôïõò Ñùìáßïõò êáé ìåôÜ óôïõò Ôïýñêïõò. Ïé ßäéåò ÄõíÜìåéò ìåôáóôñÜöçêáí èåôéêÜ õðÝñ ôçò ÅðáíÜóôáóçò ôïõ 1821 ìüíïí áöïý åîáóöÜëéóáí ôïí áñ÷áéïëáôñéêü ðñïóáíáôïëéóìü ôçò. Ôï æÞôçìá äåí åß÷å ëõèåß ïýôå 100 ÷ñüíéá ìåôÜ ôïí ÊïñáÞ, üðùò áðÝäåéîå ç äéáìÜ÷ç ðïõ îÝóðáóå ìå ôç äçìïóßåõóç ôçò «Éóôïñßáò ôçò Ñùìéïóýíçò» ôïõ Áñã. Åöôáëéþôç ôï 1901, üôáí ï Ê. ÐáëáìÜò õðåñáóðßóôçêå ôïí Åöôáëéþôç, åíþ ëüãéïé óáí ôïí Í. Ðïëßôç êáé ôïí ÓùôçñéÜäç ôïí ÷ëåýáæáí. Ôï éóôïñéêü Ýñãï ôïõ Ñùìáíßäç åðéêåíôñþíåôáé óôç ìåóáéùíéêÞ ðåñßïäï, üðùò åßíáé ëïãéêü, áöïý áõôÞ åßíáé ç ðåñßïäïò ðïõ Ý÷åé ðáñá÷áñá÷ôåß áðü ôçí ìåôáãåíÝóôåñç åðßóçìç éóôïñéïãñáößá. Ùóôüóï, äåí åîáíôëåßôáé åêåß. Åêôåßíåôáé ôüóï óôçí áñ÷áßá üóï êáé óôç íåþôåñç Éóôïñßá. Ç åðÝêôáóç ðñïÝêõøå ùò áíÜãêç äéåõêñßíéóçò óêïôåéíþí óçìåßùí Þ ùò áðÜíôçóç óå êñéôéêÝò. Ãéá ðáñÜäåéãìá, ç Üðïøç Ñùìáíßäç ãéá ôçí åëëçíéêüôçôá ôçò áñ÷áßáò Ñþìçò îÝíéóå ðïëëïýò. ¸ôóé ï Ñùìáíßäçò ÷ñåéÜóôçêå íá åðáíÝëèåé äéåîïäéêÜ óå ìéá áðü ôéò ôåëåõôáßåò ìåëÝôåò ðïõ óõíÝãñáøå ðñéí ôçí êïßìçóÞ ôïõ. ÖÝñåé ôïí ôßôëï «Examples of the Science of the Ethnic Cleaning of Roman History and a Vision of the Future United States of Franco-Romania» (ÄéÜëåîç óôï Hellenic College óôï Brookline ôçò Ìáóóá÷ïõóÝôçò, 17-10-1998). Åêåß ðáñáðÝìðåé åêôåíþò óå áñ÷áßïõò éóôïñéêïýò, üðùò ï Äéïíýóéïò Áëéêáñíáóóåýò, ðïõ óõíÝãñáøáí ãéá ôá ðñþúìá ÷ñüíéá ôçò ðüëçò ôçò Ñþìçò. Ï Ñùìáíßäçò Ýâëåðå ôç Ñùìáéïóýíç ùò êÜôé ðïëý åõñýôåñï áðü ôá üñéá åíüò Ýèíïõò, Ýóôù êáé ôïõ ñùìáúêïý – áí õðïôåèåß üôé ìðïñïýìå íá ìéëÞóïõìå ãéá «ñùìáúêü Ýèíïò». Ç Ñùìáéïóýíç Þôáí Ýíáò ïéêïõìåíéêüò ðïëéôéóìüò ðïõ ðåñéëÜìâáíå ôïí Åëëçíéóìü óôçí ïéêïõìåíéêÞ ôïõ äéÜóôáóç. Áíôßóôïé÷á, ðñïóðáèþíôáò íá åîçãÞóåé ôçí áðïäï÷Þ ôçò åêäõôéêåõìÝíçò åêäï÷Þò ôçò Éóôïñßáò áðü ôïõò íåïÝëëçíåò, ï Ñùìáíßäçò åñåýíçóå ôïõò ìç÷áíéóìïýò êáé ôá ðñüóùðá ðïõ åðÝâáëáí ôç äõôéêÞ Üðïøç óôç íåþôåñç ÅëëÜäá. ¸ôóé êáôÝëçîå óôï ñüëï ôïõ ÊïñáÞ êáé ôïõ ÍáðïëÝïíôá, üðùò ôá ðáñïõóéÜæåé óôïí Ðñüëïãï óôç 2ç Ýêäïóç ôïõ «Ðñïðáôïñéêïý ÁìáñôÞìáôïò». ÊáôïíïìÜæåé ôïí ÍáðïëÝïíôá ùò õðåýèõíï ãéá ôï èÜíáôï ôïõ ÑÞãá Öåñáßïõ, ìå óêïðü íá áðïôñáðåß ç áíáóýóôáóç ôçò Ñùìáßúêçò Áõôïêñáôïñßáò, ôï åõñùðáúêü ôìÞìá ôçò ïðïßáò ðáñïõóéÜæåôáé óôçí ðåñßöçìç «×Üñôá» ôïõ ÑÞãá. Ï Ñùìáíßäçò ðñï÷þñçóå ìÜëéóôá êáé ìÝ÷ñé ôéò áñ÷Ýò ôïõ 20ïý áéþíá, åîåôÜæïíôáò ôá äõï ñåýìáôá ðïõ óõãêñïýóôçêáí ãýñù áðü ôçí åèíéêÞ ïíïìáóßá ¸ëëçíáò ç Ñùìçüò, óôç ìåëÝôç ôïõ «ÊùóôÞò ÐáëáìÜò êáé Ñùìçïóýíç» (1976). Áõôü ðïõ ðñÝðåé íá ôïíéóôåß åßíáé üôé ï Ñùìáíßäçò Ýöôáóå íá áó÷ïëçèåß ìå ôçí Éóôïñßá ùò óõíÝ÷åéá, êáé ü÷é ùò äéáêïðÞ, ôïõ èåïëïãéêïý ôïõ Ýñãïõ. ¶ëëùóôå, êáôÜ ôçí ðåñßïäï ôùí éóôïñéêþí óõããñáììÜôùí, ðïõ áñ÷ßæåé áðü ôï 1974, äåí Ýðáõóå íá ðáñÜãåé êáé èåïëïãéêÜ êåßìåíá. Ôá äõï Þôáí Üññçêôá óõíäåäåìÝíá. Ãéá ðáñÜäåéãìá, ç êáôáíüçóç ôùí äéáöïñþí ìå ôéò äõôéêÝò ïìïëïãßåò ôïí ïäÞãçóå óôçí åîÝôáóç ôçò áðïóôïëéêÞò äéáäï÷Þò êáé óôçí êïìâéêÞ áíáêÜëõøç ôÞò äéáêïðÞò áõôÞò ôÞò äéáäï÷Þò óôç ÖñáãêéêÞ Äýóç. Ãé¢ áõôü êáé åñåýíçóå óå âÜèïò ìéá óêïôåéíÞ êáé ìÜëëïí Üãíùóôç óôçí ÅëëÜäá ðåñßïäï, ôçí ðåñßïäï ôïõ 7ïõ êáé 8ïõ áéþíá, üôáí êáôáññÝåé ç Ìåñïâßããåéá âáóéëåßá êáé áíÝñ÷ïíôáé óôï èñüíï ïé Êáñïëßäåò. ÃñÜöåé óôç ìåëÝôç ôïõ «Åêêëçóéáóôéêáß Óýíïäïé êáé Ðïëéôéóìüò» ôï 1995: «Ïé ÖñÜãêïé êáôåíüçóáí ôçí áðïóôïëéêÞí äéáäï÷Þí ùò ìáãéêÞí äýíáìéí, ç ïðïßá ôïõò åðÝôñåðå íá ôçí êáôáóôÞóïõí éäéïêôçóßáí ôçò öõëÞò ôùí êáé íá ôçí ÷ñçóéìïðïéÞóïõí ùò ôï êýñéïí ìÝóïí äïõëéêÞò åéñçíåýóåùò ôùí õðïôåôáãìÝíùí åéò áõôïýò Ñùìáßùí, ìÝóù ôïõ öüâïõ ôçò èñçóêåõôéêÞò êáé óôñáôéùôéêÞò äõíÜìåùò êáé åîïõóßáò ôùí ïìïåèíþí åðéóêüðùí ôïõò». ¼ðùò áíáêÜëõøå ï Ñùìáíßäçò, óôçí áñ÷Þ ïé Ìåñïâßããåéïé ÖñÜãêïé óöåôåñßóôçêáí ôï äéêáßùìá áñíçóéêõñßáò óôéò åêëïãÝò ôùí åðéóêüðùí. Óôç óõíÝ÷åéá óöåôåñßóôçêáí ôï äéêáßùìá äéïñéóìïý ôùí åðéóêüðùí êáé Üñ÷éóáí íá ðùëïýí ôéò èÝóåéò óå ðëåéïäïóßá. ÔåëéêÜ, ïé Êáñïëßããåéïé ÖñÜãêïé åêäßùîáí ôïõò Ñùìáßïõò åðéóêüðïõò êáé åðÝâáëáí ìüíï ÖñÜãêïõò åðéóêüðïõò óôï áîßùìá. ¸íá äåýôåñï ðáñÜäåéãìá áðïôåëåß ç éóôïñéêÞ ìåëÝôç ôïõ ãéá ôï öéëéüêâå, ðïõ äçìïóéåýèçêå ôï 1975 êáé óå áíáèåùñçìÝíç ìïñöÞ ôï 1982. Ãéá ôçí êáôáíüçóç ôçò ðñïÝëåõóçò ôïõ öéëéüêâå ï Ñùìáíßäçò ÷ñåéÜóôçêå íá ðñï÷ùñÞóåé óå äéåîïäéêÞ éóôïñéêÞ Ýñåõíá óôçí ïðïßá ãßíåôáé óõíå÷þò öáíåñÞ ç áëëçëåðßäñáóç èåïëïãßáò êáé ðïëéôéêÞò éóôïñßáò. ÔåëéêÜ, ïé åîåëßîåéò óôç èåïëïãéêÞ óêÝøç ôçò Äýóçò ðñïÝêõøáí óõ÷íÜ ùò ðñïúüíôá ðïëéôéêÞò óêïðéìüôçôáò, åßôå ðñüêåéôáé ãéá ôçí áðüññéøç ôçò Æ' ÏéêïõìåíéêÞò Óõíüäïõ ôï 794, åßôå ãéá ôï Ó÷ßóìá ôïõ 1054, åßôå ãéá ôçí õéïèÝôçóç ôçò èåùñßáò ðåñß «éêáíïðïßçóçò ôïõ Èåïý» áðü ôïí ¶íóåëìï Êáíôåñâïõñßáò, êáôÜ ìßìçóç ôçò öåïõäáñ÷éêÞò äéêáéïóýíçò. [color=red][b]2. Áîéïëüãçóç ôïõ éóôïñéêïý Ýñãïõ ôïõ Ñùìáíßäç[/b][/color] Ðáñ¢ ü,ôé ïé áðüøåéò ôïõ Ñùìáíßäç âáóßæïíôáí óå ãíùóôÝò äçìïóéåõìÝíåò ðçãÝò, äåí åß÷áí ðáñïõóéáóôåß ìå áõôü ôïí ôñüðï áðü êáíÝíáí ðñïãåíÝóôåñï åñåõíçôÞ. Ç óýíèåóç áðïôåëåß áðïêëåéóôéêÜ Ýñãï ôïõ Ñùìáíßäç. Ïé âõæáíôéíïëüãïé ãíþñéæáí üôé äåí õðÞñîå ðïôÝ êñÜôïò ðïõ íá ïíïìÜæåôáé «ÂõæÜíôéï», áëëÜ ÷ñçóéìïðïéïýóáí ôïí üñï ÷ùñßò íá ôïíßæïõí ôéò ðïëéôéêÝò åðéðôþóåéò áõôÞò ôçò åðéëïãÞò. ÌÝ÷ñé óÞìåñá, ïé éóôïñéêÝò èÝóåéò ôïõ Ñùìáíßäç äåí Ý÷ïõí ãßíåé åõñýôåñá áðïäåêôÝò, ïýôå Ý÷ïõí åéó÷ùñÞóåé óôá äéäáêôéêÜ åã÷åéñßäéá, ðáñ¢ üëï ðïõ Ý÷ïõí óõæçôçèåß åõñýôáôá, éäéáßôåñá óôï äéáäßêôõï. Èá ðßóôåõå êÜðïéïò üôé ðñüêåéôáé ãéá åíôåëþò êïéíüôïðåò áðüøåéò ðïõ äåí áîßæåé íá áðáíôçèïýí Þ ãéá åîüöèáëìá ëáíèáóìÝíåò áðüøåéò ðïõ êáôáññßðôïíôáé åýêïëá áðü êÜèå ðôõ÷éïý÷ï Éóôïñßáò, ïðüôå ðÜëé äåí áîßæåé íá áðáíôçèïýí. Ùóôüóï, äåí óõìâáßíåé ïýôå ôï Ýíá ïýôå ôï Üëëï. Óôçí ÝñåõíÜ ôïõ, êáñðü ðïëý÷ñïíçò êáé ðïëýìï÷èçò ðñïóðÜèåéáò, ï Ñùìáíßäçò ÷ñçóéìïðïßçóå áìÝôñçôåò ðçãÝò ãíùóôÞò áîéïðéóôßáò. Åßíáé äýóêïëï íá õðïóôçñé÷èåß üôé ðáñÝëåéøå íá ëÜâåé õðüøç ôïõ êÜðïéá óçìáíôéêÞ ðçãÞ ðïõ èá áëëïßùíå ôá óõìðåñÜóìáôÜ ôïõ. Áíôßèåôá, êáôüñèùóå íá áíôëÞóåé ðëçñïöïñßåò áðü ìéêñÝò ëåðôïìÝñåéåò, ðïõ ßóùò åß÷áí äéáöýãåé ôçò ðñïóï÷Þò Üëëùí åñåõíçôþí. ¸íá ÷áñáêôçñéóôéêü ðáñÜäåéãìá áðïôåëåß ï ðñùôüôõðïò éó÷õñéóìüò ôïõ üôé óôá ìÝóá ôïõ 8ïõ áéþíá ïé õðüäïõëïé óôïõò ÖñÜãêïõò Ñùìáßïé ôçò óçìåñéíÞò Ãáëëßáò óõììÜ÷çóáí ìå ôïõò ¶ñáâåò ãéá íá áðïôéíÜîïõí ôï öñáãêéêü æõãü. Ç ðëçñïöïñßá áõôÞ, ðñÜãìáôé, ðåñéÝ÷åôáé óôïí ðïëý ãíùóôü Óõíå÷éóôÞ ôïõ ×ñïíéêïý ôïõ ÖñåíôåãêÜñ, üðïõ êáé ðáñáðÝìðåé ï Ñùìáíßäçò, áëëÜ åß÷å áãíïçèåß ùò ôþñá. Ç áíáêÜëõøÞ ôçò åßíáé åíäåéêôéêÞ ôçò ðñïóåêôéêÞò ìåëÝôçò ôùí ðçãþí áðü ôï Ñùìáíßäç. ¸íá Üëëï ÷áñáêôçñéóôéêü ðáñÜäåéãìá áíáêÜëõøçò ëåðôïìåñåéþí ðïõ åß÷áí äéáöýãåé ôçò ðñïóï÷Þò Üëëùí åñåõíçôþí áðïôåëåß ôï Ðñùôüêïëëï ôïõ Ëïíäßíïõ ôçò 31-1-1836 ðïõ êáèüñéæå ôï äéêáßùìá ìåôáíÜóôåõóçò áðü ôçí ÏèùìáíéêÞ Áõôïêñáôïñßá óôçí ÅëëÜäá. Ï Ñùìáíßäçò åîÝôáóå ôï ðñùôüôõðï êåßìåíï, óôç ãáëëéêÞ ãëþóóá, ôï ïðïßï êáé ðáñáèÝôåé óôç ìåëÝôç ôïõ «Examples of the Science of the Ethnic Cleaning of Roman History and a Vision of the Future United States of Franco-Romania». Ùò ãíùóôüí, ìÝ÷ñé ôüôå óå üëåò ôéò äõôéêÝò ãëþóóåò ïé ðñüãïíïß ìáò áðïêáëïýíôáí «Ãñáéêïß» (Greeks, Grecs, êëð.). Ôï êåßìåíï ôïõ Ðñùôïêüëëïõ ôïõ Ëïíäßíïõ åéóÜãåé ãéá ðñþôç öïñÜ ôç äéÜêñéóç áíÜìåóá óå «Hellenes» (ïé êÜôïéêïé ôïõ Âáóéëåßïõ ôçò ÅëëÜäïò) êáé «Grecs» (üëïé üóïé ùò ôüôå áðïêáëïýíôáí Ãñáéêïß/ ¸ëëçíåò êáé ðáñÝìåíáí óôçí ÏèùìáíéêÞ åðéêñÜôåéá). Åäþ áðïêáëýðôåôáé ðëÞñùò ç äõôéêÞ ðñïðáãÜíäá ðïõ áëëïßùóå ôá åèíéêÜ ìáò ïíüìáôá áíÜ ôïõò áéþíåò. Ðñïóðáèþíôáò íá äéáöïñïðïéÞóïõí ôïõò åëåýèåñïõò Ñùìçïýò áðü ôïõò õðïäïõëùìÝíïõò óôïõò Ôïýñêïõò Ñùìçïýò, ïé ÌåãÜëåò ÄõíÜìåéò äéáêñßíïõí áíÜìåóá óå Hellene êáé Grec, äéáöïñÜ ç ïðïßá áóöáëþò èá ðñïêáëïýóå èõìçäßá, áí ìåôáöñáæüôáí óôá åëëçíéêÜ!. «Ùò åßíáé óÞìåñïí ç ôåõôïíïðïéçèåßóá Åõñþðç ïõäÝðïôå èá åíùèÞ äéüôé êõñéáñ÷åßôáé áðü ôï ñáôóéóôéêüí, öõëåôéêüí, äéáóðáóôéêüí, åõäáéìïíéóôéêüí, êáé åêìåôáëëåõôéêüí ðíåýìá ôùí Ôåõôüíùí ôï ïðïßïí áíáæçôåß ôçí êáèõðüôáîéí êáé åêìåôÜëëåõóéí ôùí ëáþí õðü ìéêñþí éäéïôåëþí ïìÜäùí» (ó.275). Óôçí åðï÷Þ ôïõ Ìíçìïíßïõ, êáèþò ïé ëáïß ôçò Åõñþðçò áðïìáêñýíïíôáé ïëïÝíá ï Ýíáò áðü ôïí Üëëï êáé áëëçëïâñßæïíôáé åêôïîåýïíôáò ñáôóéóôéêÜ óëüãêáí, ôá ëüãéá ôïõ Ñùìáíßäç áêïýãïíôáé, ãéá Üëëç ìéá öïñÜ, ðñïöçôéêÜ… Ìå ôç óõãêåêñéìÝíç Ýñåõíá, ï Ñùìáíßäçò Ýëõóå ìéá éóôïñéêÞ áðïñßá, ôçí áðÜíôçóç óôçí ïðïßá áãíïïýóå ôï åõñý êïéíü. Ç áðïñßá Þôáí: ãéáôß üëïé ïé âáóéëåßò ôçò ÅëëÜäáò, îåêéíþíôáò áðü ôïí äåýôåñï âáóéëéÜ (Ãåþñãéï Á', 1863) Ýöåñáí ôïí ôßôëï «Âáóéëåýò ôùí ÅëëÞíùí», åíþ ï ðñþôïò âáóéëéÜò (¼èùí) Ýöåñå ôïí ôßôëï «Âáóéëåýò ôçò ÅëëÜäïò»; ¹ôáí ãíùóôü üôé ïé ÌåãÜëåò ÄõíÜìåéò áðáãüñåõóáí óôïí ¼èùíá íá öÝñåé ôïí ôßôëï «Âáóéëåýò ôùí ÅëëÞíùí». Ãéáôß üìùò ôï åðÝôñåøáí óôïí Ãåþñãéï Á'; ÌåôÜ ôïí Ñùìáíßäç ãíùñßæïõìå ôçí åîÞãçóç: ï ¼èùí Þñèå ôï 1833, äçëáäÞ ðñéí ôï Ðñùôüêïëëï ôïõ 1836, üôáí áêüìç ïé ÌåãÜëåò ÄõíÜìåéò äåí åß÷áí äéáöïñïðïéÞóåé ôïõò «Hellenes» áðü ôïõò «Grecs». ÅÜí ïíüìáæáí ôïí ¼èùíá «ÂáóéëÝá ôùí ÅëëÞíùí» (Roi des Grecs), èá äÞëùíáí üôé ï ¼èùí åßíáé âáóéëéÜò üëùí üóùí ïé Äõôéêïß áðïêáëïýóáí Grecs (Greeks, êëð), äçëáäÞ ôùí êáôïßêùí ôïõ Âáóéëåßïõ ôçò ÅëëÜäïò êáé ôùí õðüäïõëùí Ñùìçþí ôçò ÏèùìáíéêÞò Áõôïêñáôïñßáò. Áõôü äåí ôï Þèåëáí ïýôå ïé ÌåãÜëåò ÄõíÜìåéò ïýôå, öõóéêÜ, ç Ôïõñêßá. Áíôßèåôá, ôçí åðï÷Þ ðïõ Þñèå ï Ãåþñãéïò Á', ôï 1863, õðÞñ÷å ðëÝïí ç äéáöïñïðïßçóç ìåôáîý «Hellenes» êáé «Grecs», ÷Üñç óôï Ðñùôüêïëëï ôïõ 1836. ¸ôóé, ï Ãåþñãéïò ïíïìÜóôçêå «Roi des Hellenes»/ «Âáóéëåýò ôùí ÅëëÞíùí» êáé üëïé Þôáí åõ÷áñéóôçìÝíïé. Óõíåðþò, äåí ìðïñåß íá õðïóôçñé÷èåß üôé ï Ñùìáíßäçò áãíüçóå ôéò ðçãÝò. Åîßóïõ äýóêïëï åßíáé íá õðïóôçñé÷èåß üôé ðáñáíüçóå ôéò ðçãÝò ôïõ. Ãéá ðáñÜäåéãìá, ç Üðïøç üôé ç ÑùìáúêÞ Áõôïêñáôïñßá, ðñéí ôçí åéóâïëÞ ôùí âáñâáñéêþí öõëþí, Þôáí äßãëùóóç åßíáé ðëÝïí áðïäåêôü óõìðÝñáóìá ôùí óýã÷ñïíùí åñåõíçôþí. Ãéá ôçí áêñßâåéá, ç ðëåéïøçößá ôïõ ðëçèõóìïý ìéëïýóå åëëçíéêÜ, üðùò Ý÷åé õðïóôçñßîåé ðåéóôéêÜ ï êïñõöáßïò óýã÷ñïíïò ìåëåôçôÞò ôçò ¾óôåñçò Áñ÷áéüôçôáò, ï ÐÞôåñ ÌðñÜïõí («Ï êüóìïò ôçò ¾óôåñçò Áñ÷áéüôçôáò» êáé Üëëá Ýñãá ôïõ). Ï ëüãïò Þôáí áðëüò: üëá ôá óçìáíôéêÜ áóôéêÜ êÝíôñá âñßóêïíôáí óôï áíáôïëéêü ôìÞìá ôïõ êñÜôïõò, êáé áõôÜ åß÷áí Þäç åîåëëçíéóôåß áðü ôçí åðï÷Þ ôùí Äéáäü÷ùí ôïõ ÌåãÜëïõ ÁëåîÜíäñïõ. ÐÝñá áðü ôç Ñþìç, äåí õðÞñ÷å êáìéÜ ìåãÜëç ðüëç óôï äõôéêü ôìÞìá ôçò Áõôïêñáôïñßáò. Ï ðáíåðéóôçìéáêüò êáèçãçôÞò, Ðñùôïðñåóâýôåñïò ð. Ãåþñãéïò Ìåôáëëçíüò ìåëÝôçóå åðß äåêáåôßåò ôéò éóôïñéêÝò ðçãÝò, êõñßùò ôçò Ôïõñêïêñáôßáò êáé ôïõ 19ïõ áéþíá, áëëÜ ü÷é ìüíïí áõôÝò, êáé êáôÝëçîå óå ôáõôüóçìá óõìðåñÜóìáôá ìå ôïí Ñùìáíßäç. Ôï åêôåíÝò äçìïóéåõìÝíï Ýñãï ôïõ ð. Ãåùñãßïõ åðéâåâáéþíåé ôá ðïñßóìáôá ôïõ Ñùìáíßäç. Ôï ßäéï áðïôÝëåóìá ðñïÝêõøå áðü ôçí áíåîÜñôçôç ðñïóùðéêÞ ìáò Ýñåõíá óå ïñéóìÝíåò ðçãÝò ôçò ìåóáéùíéêÞò Éóôïñßáò. Ìåôáîý Üëëùí åîåôÜóôçêáí ç «Éóôïñßá ôùí ÖñÜãêùí» ôïõ Ãñçãïñßïõ ôçò Ôïõñ, ç «Éóôïñßá ôùí Ãüôèùí» ôïõ ÉïñäÜíç, ôï «×ñïíéêü ôïõ ÖñåíôåãêÜñ», ç «Éóôïñßá ôùí ËïããïâÜñäùí» ôïõ Ðáýëïõ Äéáêüíïõ, ç «Íïìïèåóßá ôùí ËïããïâÜñäùí» óå åðéìÝëåéÜ ôçò Drew K. Fischer, ç Âéïãñáößá ôïõ ÊáñëïìÜãíïõ («Vita Caroli») ôïõ Einhard, ç «ÁíáöïñÜ ðåñß ôçò ðñåóâåßáò åéò Êùíóôáíôéíïýðïëéí» («Relatio de legatione Constantinopolitana») ôïõ ËéïõôðñÜíäïõ ôçò Êñåìüíáò, ç «×ñïíïãñáößá» ôïõ ÈåïöÜíç, ïé «ÅðéóôïëÝò» ôïõ ÐáôñéÜñ÷ç ÍéêïëÜïõ Ìõóôéêïý, ôï «Ðñïò ôïí ßäéïí õéüí Ñùìáíüí» ôïõ Êùíóôáíôßíïõ ÐïñöõñïãÝííçôïõ êáé ôï Ýðïò ôïõ «ÄéãåíÞ Áêñßôá». ÊáíÝíá áðü ôá óõìðåñÜóìáôá ôïõ Ñùìáíßäç äåí âñßóêåôáé óå áíôßèåóç ìå ôéò ðçãÝò ðïõ åîåôÜóáìå. ÌÝ÷ñé óÞìåñá äåí Ý÷ïõìå õðüøç ìáò êÜðïéá óõíåêôéêÞ áíôßêñïõóç ôùí èÝóåùí ôïõ Ñùìáíßäç. Èá ðáñïõóéÜóïõìå, ðÜíôùò, óôç óõíÝ÷åéá ðÝíôå êñéôéêÝò ðïõ Ý÷ïõí åãåñèåß êáôÜ êáéñïýò óôéò áðüøåéò ôïõ. Áíáãíùñßæåé üôé áõôü ôï üñáìá åßíáé ïõôïðéêü, áëëÜ óðåýäåé íá ðñïóèÝóåé üôé åßíáé ëéãüôåñï ïõôïðéêü áðü ôï óçìåñéíü üñáìá ôçò ÅíùìÝíçò Åõñþðçò: «Åö¢ üóïí Þäç ðñïóðáèïýí êÜôé ðáñüìïéïí íá êÜìïõí ïé óçìåñéíïß Åõñùðáßïé äéáôß íá ìç åðéäéþîïõí ôçí ïëéãþôåñïí ïõôïðéóôéêÞí êáé éóôïñéêþò ðñáãìáôéêÞí åíüôçôá ôùí Ñùìáßùí ðñïãüíùí ôùí;» (á) ºóùò ç êõñéüôåñç óõíïëéêÞ êñéôéêÞ ôïõ Ýñãïõ ôïõ Ñùìáíßäç ðñïÝñ÷åôáé áðü ôïí Vladimir Moss óôç ìåëÝôç «Against Romanides -- A Critical Examination of the Theology of Fr. John Romanides» (2012). Óå ü,ôé áöïñÜ ôï éóôïñéêü óêÝëïò, ï Moss äéáöùíåß ìå ôï Ñùìáíßäç õðïóôçñßæïíôáò üôé: (i) Ïé ÖñÜãêïé Þôáí ïé ìüíïé åîáñ÷Þò Ïñèüäïîïé áðü üëïõò ôïõò âáñâáñéêïýò ëáïýò ðïõ åãêáôáóôÜèçêáí óôï Ýäáöïò ôçò ÑùìáúêÞò Áõôïêñáôïñßáò (ïé Üëëïé åß÷áí áóðáóôåß ôïí Áñåéáíéóìü). Óõíåðþò ïé «êáôáêôÞóåéò» ôùí ÖñÜãêùí, üðùò ð.÷. åðß ×ëùäïâßêïõ, ãýñù óôï 510, ðáíçãõñßóôçêáí áðü ôïõò Ñùìáßïõò ôçò Äýóçò ùò «áðåëåõèÝñùóç» êáé ü÷é ùò êáôÜêôçóç. (ó.73) Ãéá íá óôçñßîåé ôï åðé÷åßñçìÜ ôïõ, ï Moss ðáñáðÝìðåé óôçí ÊáèïëéêÞ Åãêõêëïðáßäåéá ôïõ 1917, üðïõ äéáâÜæïõìå ãéá ôïí ×ëùäïâßêï öñÜóåéò, üðùò «Ðáíôïý åéóÞãáãå êáëïýò íüìïõò». Áõôü âåâáßùò äåí ìðïñåß íá èåùñçèåß ùò áîéüðéóôç áíôßêñïõóç. ¶ëëùóôå, ç åõíïúêÞ áíôéìåôþðéóç ôùí ÖñÜãêùí áðü ôçí ÊáèïëéêÞ Åãêõêëïðáßäåéá ìÜëëïí åðéâåâáéþíåé ðáñÜ êëïíßæåé ôïí éó÷õñéóìü ôïõ Ñùìáíßäç. ÅðéðëÝïí, ï Moss ðáñáðÝìðåé óôçí Éóôïñßá ôùí ÖñÜãêùí ôïõ Ãñçãïñßïõ ôçò Ôïõñ, ãñÜöïíôáò üôé «ðïõèåíÜ äåí áìöéóâçôåß ôç íïìéìüôçôá ôçò ÖñáãêéêÞò åîïõóßáò» (ó.74). Ï Ñùìáíßäçò äéÜâáóå äéáöïñåôéêÜ ôïí Ãñçãüñéï ôçò Ôïõñ ï ïðïßïò: «Ýãñáøåí Éóôïñßáí ôùí ÖñÜãêùí ìÝ÷ñé ôï 591, äçëáäÞ 1) ðñéí êáôáëÜâïõí ïé ÖñÜãêïé ðëÞñùò ôçí éåñáñ÷ßáí êáé 2) êáôÜ ôçí åðï÷Þí êÜðïéáò óõíåñãáóßáò ìåôáîý ÖñÜãêùí êáé Ñùìáßùí äéá ôá êïéíÜ ôùí ðñïâëÞìáôá. ÐáñÜ ôáýôá, áí êáé ï Ãñçãüñéïò åìðíÝåôáé áðü ôçí ïíåéñïðüëïí åëðßäá üôé ïé Ñùìáßïé èá åðçñåÜóïõí åí êáéñþ êáëþò ôïõò ÖñÜãêïõò êáé üôé èá êáôáöÝñïõí ïé Ñùìáßïé êõñßùò åðßóêïðïé íá óõíå÷ßóïõí ôçí äéïßêçóéí ôïõ ðëÞèïõò ôùí êáôáêôçèÝíôùí Ñùìáßùí åê ìÝñïõò ôùí ÖñÜãêùí, äåí áðïêñýðôåé êáé ôáò ìéêñïôÝñáò ëåðôïìåñåßáò ðåñß ôçò áãñéüôçôïò êáé âáñâáñüôçôïò ôùí ÖñÜãêùí». (Ñùìçïóýíç, ó. 137, õðïóçì.199) Ï óêïðüò ôçò õðÞñîå ðÜíôïôå íá äéáóþóåé ôç ìÝèïäï èåñáðåßáò ôïõ áíèñþðïõ, ðïõ åß÷å ÷áèåß óôïõò õðüëïéðïõò ðïëéôéóìïýò, êáé íá ôïí ïäçãÞóåé óôç èÝùóç. Áõôüò ï óêïðüò äåí Ý÷åé êáìéÜ ó÷Ýóç ìå ðåñéïýóéïõò ëáïýò, åêëåêôïýò åõãåíåßò êáé éåñÝò ãëþóóåò. (ii) Ç áðïìÜêñõíóç ôçò ÄõôéêÞò Åõñþðçò áðü ôçí Ïñèïäïîßá, ãñÜöåé ï Moss, äåí ìðïñåß íá áðïäïèåß ìüíï óå Ýíá ãåñìáíéêü öýëï ðïõ ðñïóðáèïýóå íá êáôáóôñÝøåé ôç Ñùìáúêüôçôá (ó.76). Óôç óýãêñïõóç ìå ôçí Êùíóôáíôéíïýðïëç óõììåôåß÷áí êáé Ñùìáßïé ôçò Äýóçò: ï ÐÜðáò ÓôÝöáíïò Â' æÞôçóå âïÞèåéá áðü ôï ÖñÜãêï âáóéëéÜ Ðéðßíï ôï 754 êáé åîýâñéæå ôïõò «Ãñáéêïýò» óå åðéóôïëÞ ôïõ. Ï ÐÜðáò Áäñéáíüò Á' ðáñïõóßáóå ôï 785 ôéò Øåõäï-Éóéäþñéåò ÄéáôÜîåéò ðïõ áðïôÝëåóáí ôï èåìÝëéï ôùí ðáðéêþí áðáéôÞóåùí áðïëõôáñ÷ßáò óôïõò åðüìåíïõò áéþíåò (ó.79). Ï ÐÜðáò ËÝùí Ã' Þôáí ï êýñéïò êåñäéóìÝíïò ôçò óôÝøçò ôïõ ÊáñëïìÜãíïõ ôï 800, äéüôé «áðÝêôçóå Ýíáí áõôïêñÜôïñá “ôóÝðçò” óôç èÝóç ôïõ Áíáôïëéêïý ÁõôïêñÜôïñá» (ó.81). Ï Moss ðáñáðÝìðåé åêôåíþò óôï âéâëßï êÜðïéïõ ÃÜëëïõ çãïõìÝíïõ ôïõ 19ïõ áéþíá (Guettee) ãéá íá åîéóôïñÞóåé ôç ó÷Ýóç ðáðéóìïý êáé ÊáñëïìÜãíïõ. Áðïñåß ï áíáãíþóôçò ðþò åßíáé äõíáôüí Ýíá óõìâáôéêü âéâëßï, ðïõ åêäüèçêå ðñéí 150 ÷ñüíéá êáé åðáíáëáìâÜíåé ôçí êáôåóôçìÝíç Üðïøç, íá èåùñåßôáé áíôßêñïõóç ôïõ Ñùìáíßäç. Óå êÜèå ðåñßðôùóç, ï Ñùìáíßäçò åß÷å Þäç áðáíôÞóåé óå üëá áõôÜ êáé åéäéêÜ ãéá ôéò Øåõäï-Éóéäþñéåò ÄéáôÜîåéò èåùñïýóå üôé áðïôÝëåóáí ôç ãñáììÞ Üìõíáò ôùí Ñùìáßùí Ðáðþí êáôÜ ôçò ÖñáãêéêÞò åðßèåóçò. Åðßóçò, åßíáé äýóêïëï íá ðåéóôïýìå üôé ï ÐÜðáò êÝñäéóå êÜôé Ýíáíôé ôïõ ÊáñëïìÜãíïõ, ðÝñá áðü ôïí ðñïóùñéíü êáôåõíáóìü ôïõ óôñáôïêñÜôç çãåìüíá. ¶ëëùóôå, üðùò ãñÜöåé áìÝóùò ðéï êÜôù ï Moss, ï ÊáñëïìÜãíïò áãíüçóå ôïí ÐÜðá, üôáí åðñüêåéôï íá óôÝøåé ôï ãéü ôïõ Ëïõäïâßêï áõôïêñÜôïñá (ó.81). ÐáñÜ ôéò ìáíé÷áúóôéêÝò áðëïðïéÞóåéò ôùí åðéêñéôþí ôïõ, ï Ñùìáíßäçò Ý÷åé ðáñïõóéÜóåé ìéá ðïëý ðéï óýíèåôç áðåéêüíéóç áõôÞò ôçò ðåñéüäïõ. Äåí Ý÷åé êáìéÜ ó÷Ýóç ìå ôç «öõëåôéêÞ èåùñßá» ãéá ôçí ïðïßá ôïí êáôçãïñåß ï Moss (ó.96) êáé äåí èåùñåß üôé üëïé ïé äõôéêïß Ñùìáßïé Þôáí ïé «êáëïß» ôçò Éóôïñßáò. Óå ìéá åðï÷Þ áöüñçôùí ðéÝóåùí êáé îåíéêÞò êáôï÷Þò, áñêåôïß óõìâéâÜóôçêáí ìå ôïõò ÖñÜãêïõò åßôå ãéá ëüãïõò ôáêôéêÞò åßôå ãéá ëüãïõò ðåðïßèçóçò. Ïé áëëåðÜëëçëåò ìåôáâïëÝò óôïí ðáðéêü èñüíï, åéäéêÜ ôïí 10ï áéþíá, áíôáíáêëïýóáí ôéò äéáêõìÜíóåéò óôçí éóïññïðßá äõíÜìåùí ÖñÜãêùí êáé Ñùìáßùí ôçò Ñþìçò. ÐÜíôùò, áêüìç êáé õðü ôéò äõóêïëüôåñåò óõíèÞêåò öñáãêéêÞò ðßåóçò, ïé ÐÜðåò ðáñÝìåéíáí Ïñèüäïîïé óôï äüãìá, ãé¢ áõôü êáé ôá ïíüìáôÜ ôïõò êáôáãñÜöïíôáí óôá äßðôõ÷á ôçò Êùíóôáíôéíïýðïëçò ìÝ÷ñé ôï 1009. Ôï ÷áñáêôçñéóôéêü ðáñÜäåéãìá áðïôåëåß ï ßäéïò ï ËÝùí Ã', ï ÐÜðáò ðïõ Ýóôåøå ôïí ÊáñëïìÜãíï ôï 800. ¼ôáí ïé ÖñÜãêïé áíáêÞñõîáí óå äüãìá ôçí ðñïóèÞêç ôïõ öéëéüêâå óôï Óýìâïëï ôçò Ðßóôåùò (Óýíïäïò ¶á÷åí 809), ï ËÝùí áðÜíôçóå ìå ôç ÷Üñáîç ôïõ Óõìâüëïõ ÷ùñßò ôï öéëéüêâå óå äõï áóçìÝíéåò ðëÜêåò óôï íáü ôïõ Áãßïõ ÐÝôñïõ ìå ôçí åðéãñáöÞ «ôáýôá ËÝùí Ýèçêá äé¢ áãÜðçí êáé öýëáîéí ôçò ïñèïäüîïõ ðßóôåùò» (Ñùìçïóýíç óåë. 59). Åðñüêåéôï ãéá êßíçóç ýøéóôçò ãåííáéüôçôáò, üôáí ïé áÞôôçôåò óôñáôéÝò ôïõ ÊáñëïìÜãíïõ âñßóêïíôáí áêüìç óôçí Éôáëßá. (iii) ¼ðùò êáé ïé ðåñéóóüôåñïé áíáãíþóôåò ôïõ Ñùìáíßäç, ï Moss áðïññßðôåé ôç ñéæïóðáóôéêÞ Üðïøç üôé óôç ÃáëëéêÞ ÅðáíÜóôáóç åîåãÝñèçêáí ïé Ãáëëï-Ñùìáßïé äïõëïðÜñïéêïé åíáíôßïí ôùí ÖñÜãêùí êõñéÜñ÷ùí. Ôçí áðïêáëåß áðëþò «áíïçóßá» (“nonsense”) êáé èåùñåß üôé ìå êÜôé ôÝôïéá ï Ñùìáíßäçò «áíá÷þñçóå áðü ôçí éóôïñßá ãéá ôï âáóßëåéï ôçò öáíôáóßáò» (ó.94). Ùóôüóï íåþôåñïé îÝíïé åñåõíçôÝò Ý÷ïõí åíôïðßóåé óôïé÷åßá ðïõ õðïóôçñßæïõí ôïí Ñùìáíßäç. Óôçí åíäéáöÝñïõóá ìåëÝôç ôïõ ìå ôßôëï “Ôhe Franks”, ï Edward James ðáñáèÝôåé ìéá öñÜóç áðü åðéóôïëÞ ôçò Áéêáôåñßíçò ôçò ÌåãÜëçò, êáôÜ ôç äéÜñêåéá ôçò ÃáëëéêÞò ÅðáíÜóôáóçò, üðïõ ç ôóáñßíá ãñÜöåé: «Äåí âëÝðåôå ôé ãßíåôáé óôç Ãáëëßá; Ïé ÃáëÜôåò äéþ÷íïõí ôïõò ÖñÜãêïõò». Óõíåðþò, óôéò ìåãÜëåò ÁõëÝò ôçò Åõñþðçò Þôáí ãíùóôü ôï ôé óõíÝâáéíå, Ýóôù êé áí ïé åðáíáóôÜôåò áðïêáëïýíôáé «ÃáëÜôåò» áíôß «Ñùìáßïé»… Ç Ñùìáéïóýíç áðïäåß÷ôçêå áíÜ ôïõò áéþíåò ç êáô¢ åîï÷Þí õðÝñâáóç ôïõ åèíéêéóìïý. ÅíÝôáîå êáé áöïìïßùóå ðïéêßëïõò ëáïýò äéáöüñùí ãëùóóéêþí ðñïåëåýóåùí, ÷ùñßò íá äßíåé óçìáóßá ïýôå óôïí ôüðï êáôáãùãÞò ïýôå óôçí êïéíùíéêÞ èÝóç. (â) ÐÝñá áðü ôç óõíïëéêÞ êñéôéêÞ ôïõ Moss, ïé Üëëåò åðéìÝñïõò êñéôéêÝò ðïõ Ý÷ïõí äçìïóéåõôåß åßíáé ðïëý ðéï ëéôÝò. Ï Á. Nichols, Êáèïëéêüò éåñÝáò êáé ðáíåðéóôçìéáêüò êáèçãçôÞò, óå ìéá åíäåëå÷Þ åðéóêüðçóç ôùí êïñõöáßùí Ïñèüäïîùí èåïëüãùí ôïõ 20ïõ áéþíá, ÷áñáêôçñßæåé ôç «Ñùìçïóýíç» ùò Ýíá «ðåñßåñãï Ýñãï», áëëÜ ç ìüíç áíôßêñïõóç ðïõ ðñïóöÝñåé åßíáé ç åîÞò: «Ôï êýñéï ðñüâëçìá ìå áõôÞ ôçí éóôïñéêÞ äéáôñéâÞ åßíáé üôé ïé Äõôéêïß âÜñâáñïé, áíôß íá åðéèõìïýí íá îáíáöôéÜîïõí ôç ÄõôéêÞ ÑùìáúêÞ Áõôïêñáôïñßá êáô¢ åéêüíá ôïõò, êáé Ýôóé íá äéáññÞîïõí ôá äåóìÜ ôçò ìå ôçí ÁíáôïëÞ, Þôáí ðÜñá ðïëý åõôõ÷åßò íá áðïäå÷èïýí ïðïéáäÞðïôå êëçñïíïìéÜ ôçò, åßôå ðïëéôéóôéêÞ, ãëùóóéêÞ ç èñçóêåõôéêÞ, ðïõ ï åëëçíï-ñùìáúêüò êüóìïò óôï óýíïëü ôïõ èá ìðïñïýóå íá ôïõò ðñïóöÝñåé». Ç ðáñáôÞñçóç ôïõ Nichols èá ìðïñïýóå íá éó÷ýåé, åí ìÝñåé, ãéá ôïõò áñ÷éêïýò êáôáêôçôÝò ôçò Éôáëßáò, ôïõò Ïóôñïãüôèïõò, ïé ïðïßïé õéïèÝôçóáí üíôùò áñêåôÜ åîùôåñéêÜ ÷áñáêôçñéóôéêÜ ôçò ñùìáúêÞò äéáêõâÝñíçóçò. Äåí Þôáí, üìùò, áõôïß ðïõ Üöçóáí ôç ìüíéìç óöñáãßäá ôïõò óôç ÄõôéêÞ Åõñþðç. ÌåôÜ ôçí Þôôá ôïõò áðü ôïí Éïõóôéíéáíü, åîáöáíßóôçêáí áðü ôï ðñïóêÞíéï ôçò Éóôïñßáò êáé ç åîÝëéîç ôçò ÄõôéêÞò Åõñþðçò êáèïñßóôçêå áðü ôïõò ÖñÜãêïõò. Ïé ÖñÜãêïé åðÝëåîáí ôç óýãêñïõóç ìå ôç ÑùìáúêÞ Áõôïêñáôïñßá, ü÷é ìüíï óå ðïëéôéêü åðßðåäï, áëëÜ êáé óå ðïëéôéóôéêü êáé èåïëïãéêü. ÅðïìÝíùò, äåí ðñÝðåé íá áéóèÜíïíôáí «ðÜñá ðïëý åõôõ÷åßò íá áðïäå÷èïýí ïðïéáäÞðïôå êëçñïíïìéÜ ôçò». ÐÜíôùò åßíáé áîéïðñüóåêôï üôé ï Nichols, ðáñÜ ôï áíùôÝñù ó÷üëéü ôïõ, èåùñåß ôïí Ñùìáíßäç ùò Ýíáí áðü ôïõò êïñõöáßïõò èåïëüãïõò ôïõ êüóìïõ ôïõ 20ïõ áéþíá. (ã) Ìéá êñéôéêÞ ðïõ öáßíåôáé íá õðïëáíèÜíåé óå äéÜöïñá ó÷üëéá ÅëëÞíùí ãéá ôéò èÝóåéò ôïõ Ñùìáíßäç åßíáé üôé ç åíáó÷üëçóç ìå ôá éóôïñéêÜ åèíéêÜ ìáò ïíüìáôá åßíáé áíá÷ñïíéóôéêÞ êáé üôé ôï æÞôçìá ôïõ åèíéêïý ïíüìáôïò äåí Ý÷åé êáìéÜ ïõóéáóôéêÞ óçìáóßá óÞìåñá. Ùóôüóï, üðùò áðÝäåéîå ç åìðåéñßá ôùí ôåëåõôáßùí 20 åôþí, üðïõ ç ÅëëÜäá Ý÷åé åìðëáêåß óå ìéá Üëõôç äéðëùìáôéêÞ äéáìÜ÷ç ãéá ôï üíïìá ãåéôïíéêïý êñÜôïõò, ôá åèíéêÜ ïíüìáôá äåí áðïôåëïýí áèþåò åðéëïãÝò. Áíôßèåôá, êïõâáëïýí óýíèåôïõò óõìâïëéóìïýò, ðåñéêëåßïõí åäáöéêÝò äéåêäéêÞóåéò, åðáíáêáèïñßæïõí ôéò éóôïñéêÝò åðéëïãÝò êáé ôñïöïäïôïýí ôá ðïëéôéóôéêÜ åðéôåýãìáôá ôïõ ìÝëëïíôïò. Óõíåðþò, åßíáé åíôåëþò áðáñáßôçôç ç óùóôÞ ãíþóç ôùí åèíéêþí ïíïìÜôùí êáé ôïõ óõìâïëéêïý âÜñïõò ðïõ ìåôáöÝñïõí. Ç Üðïøç üôé ç ÑùìáúêÞ Áõôïêñáôïñßá, ðñéí ôçí åéóâïëÞ ôùí âáñâáñéêþí öõëþí, Þôáí äßãëùóóç åßíáé ðëÝïí áðïäåêôü óõìðÝñáóìá ôùí óýã÷ñïíùí åñåõíçôþí. Ãéá ôçí áêñßâåéá, ç ðëåéïøçößá ôïõ ðëçèõóìïý ìéëïýóå åëëçíéêÜ, üðùò Ý÷åé õðïóôçñßîåé ðåéóôéêÜ ï êïñõöáßïò óýã÷ñïíïò ìåëåôçôÞò ôçò ¾óôåñçò Áñ÷áéüôçôáò, ï ÐÞôåñ ÌðñÜïõí. (ä) Ìéá åðéöáíåéáêÞ áíÜãíùóç ôïõ Ýñãïõ ôïõ Ñùìáíßäç ìðïñåß íá ïäçãÞóåé óôçí åíôýðùóç üôé ç êáôÜëçîç ôùí áðüøåþí ôïõ åßíáé Ýíáò éäéüôõðïò åèíéêéóìüò. Áíôß ãéá ôïí íåïåëëçíéêü åèíéêéóìü, áíáöýåôáé Ýíáò «ñùìçïóõíéêüò» åèíéêéóìüò. Ïé Ñùìçïß ôáõôßæïíôáé ìå ôïõò Ïñèüäïîïõò ×ñéóôéáíïýò áðïêëåßïíôáò Üëëïõò ëáïýò áðü ôçí ïñèÞ ðßóôç. «Äåí ìðïñåß Ýíáò ÊéíÝæïò íá åßíáé Ïñèüäïîïò; Ãéáôß íá ôáõôéóôåß ç Ñùìçïóýíç ìå ôçí Ïñèïäïîßá;» åßíáé ôï åýëïãï åñþôçìá. Óôçí ðñáãìáôéêüôçôá ï Ñùìáíßäçò Ýâëåðå ôç Ñùìáéïóýíç ùò êÜôé ðïëý åõñýôåñï áðü ôá üñéá åíüò Ýèíïõò, Ýóôù êáé ôïõ ñùìáúêïý – áí õðïôåèåß üôé ìðïñïýìå íá ìéëÞóïõìå ãéá «ñùìáúêü Ýèíïò». Ç Ñùìáéïóýíç Þôáí Ýíáò ïéêïõìåíéêüò ðïëéôéóìüò ðïõ ðåñéëÜìâáíå ôïí Åëëçíéóìü óôçí ïéêïõìåíéêÞ ôïõ äéÜóôáóç. Ï ×ñéóôéáíéóìüò ÷ñçóéìïðïßçóå ìåí óôçí ïñïëïãßá ôïõ ôçí åëëçíéêÞ ãëþóóá, áëëÜ êÜèå ëáüò ìðïñåß íá åíôÜîåé óôç äéêÞ ôïõ ðáñÜäïóç ôçí åëëçíïñùìáúêÞ ÷ñéóôéáíéêÞ êëçñïíïìéÜ. ÌÜëéóôá, ïýôå ïé íåïÝëëçíåò Ý÷ïõí êÜðïéá ðñïíïìéáêÞ ìåôá÷åßñéóç ëüãù åèíéêÞò êáôáãùãÞò. Áíôßèåôá, óôï âáèìü ðïõ áãíïïýí ôçí éóôïñßá ôçò Ñùìçïóýíçò, Ý÷ïõí áðïäå÷èåß ôçí ðñïðáãÜíäá ôùí äõôéêïåõñùðáßùí êáé Ý÷ïõí ìåôáôñáðåß óå Ãñáéêýëïõò. ÐáñÜ ôïõò éó÷õñéóìïýò äéáöüñùí åðéêñéôþí, ç Ñùìáéïóýíç áðïäåß÷ôçêå áíÜ ôïõò áéþíåò ç êáô¢ åîï÷Þí õðÝñâáóç ôïõ åèíéêéóìïý. ÅíÝôáîå êáé áöïìïßùóå ðïéêßëïõò ëáïýò äéáöüñùí ãëùóóéêþí ðñïåëåýóåùí, ÷ùñßò íá äßíåé óçìáóßá ïýôå óôïí ôüðï êáôáãùãÞò ïýôå óôçí êïéíùíéêÞ èÝóç. Ï óêïðüò ôçò õðÞñîå ðÜíôïôå íá äéáóþóåé ôç ìÝèïäï èåñáðåßáò ôïõ áíèñþðïõ, ðïõ åß÷å ÷áèåß óôïõò õðüëïéðïõò ðïëéôéóìïýò, êáé íá ôïí ïäçãÞóåé óôç èÝùóç. Áõôüò ï óêïðüò äåí Ý÷åé êáìéÜ ó÷Ýóç ìå ðåñéïýóéïõò ëáïýò, åêëåêôïýò åõãåíåßò êáé éåñÝò ãëþóóåò. Ï ßäéïò ï Ñùìáíßäçò ôïíßæåé óõíå÷þò ôç äéáöïñÜ ôçò Ñùìçïóýíçò áðü ôïõò åèíéêéóìïýò: «Íáé ìåí ï Ñùìçüò Ý÷åé áðüëõôïí ðåðïßèçóéí åéò ôçí Ñùìçïóýíçí ôïõ, áëëÜ ïýôå öáíáôéêüò ïýôå ìéóáëëüäïîïò åßíáé êáé ïýôå Ý÷åé êáììßáí îåíïöïâßáí. ÁíôéèÝôùò áãáðÜ ôïõò îÝíïõò ïõ÷ß üìùò áöåëþò. Ôïýôï äéüôé ãíùñßæåé üôé ï Èåüò áãáðÜ üëïõò ôïõò áíèñþðïõò êáé üëáò ôáò öõëÜò êáé üëá ôá Ýèíç ÷ùñßò äéÜêñéóéí êáé ÷ùñßò ðñïôßìçóéí». Êáé ëßãï ðáñáêÜôù: «Äéá ôïýôï ç Ñùìçïóýíç åßíáé áõôïðåðïßèçóéò, ôáðåéíïöñïóýíç, êáé öéëüôéìïí êáé ü÷é êßâäçëïò áõôïðåðïßèçóéò, éôáìüôçò êáé åãùúóìüò. Ï çñùúóìüò ôçò Ñùìçïóýíçò åßíáé áëçèÞò êáé äéáñêÞò êáôÜóôáóéò ôïõ ðíåýìáôïò êáé ü÷é áãñéüôçò, âáñâáñüôçò êáé áñðáêôéêüôçò» . Óôçí åíäéáöÝñïõóá ìåëÝôç ôïõ ìå ôßôëï “Ôhe Franks”, ï Edward James ðáñáèÝôåé ìéá öñÜóç áðü åðéóôïëÞ ôçò Áéêáôåñßíçò ôçò ÌåãÜëçò, êáôÜ ôç äéÜñêåéá ôçò ÃáëëéêÞò ÅðáíÜóôáóçò, üðïõ ç ôóáñßíá ãñÜöåé: «Äåí âëÝðåôå ôé ãßíåôáé óôç Ãáëëßá; Ïé ÃáëÜôåò äéþ÷íïõí ôïõò ÖñÜãêïõò». Óõíåðþò, óôéò ìåãÜëåò ÁõëÝò ôçò Åõñþðçò Þôáí ãíùóôü ôï ôé óõíÝâáéíå, Ýóôù êé áí ïé åðáíáóôÜôåò áðïêáëïýíôáé «ÃáëÜôåò» áíôß «Ñùìáßïé»… (å) ÔÝëïò, ìéá ãåíéêüôåñç êáé áñêåôÜ ðåéóôéêÞ êñéôéêÞ ÷áñáêôçñßæåé ïõôïðéêÜ ôá óõìðåñÜóìáôá ôçò Ýñåõíáò ôïõ Ñùìáíßäç. Êëåßíïíôáò ôçí ìåëÝôç ôùí Ýñãùí ôïõ, ðïëëïß áíáãíþóôåò èá ïäçãçèïýí óôï óõìðÝñáóìá üôé ï óõããñáöÝáò ðáñïôñýíåé óå ìéá áíáóýóôáóç ôçò Ñùìáßúêçò Áõôïêñáôïñßáò óÞìåñá. ÐñÜãìáôé, ïé ôåëåõôáßåò óåëßäåò ôçò «Ñùìçïóýíçò», óôïí Åðßëïãï, ìïéÜæïõí óáí ìåãáëüðíïï ðïëéôéêü ìáíéöÝóôï ãéá ôçí åðéóôñïöÞ ôçò «ôåõôïíïðïéçèåßóçò» Åõñþðçò óôïí «åëëçíéêü ðïëéôéóìü ôùí Ñùìáßùí»: «Ïé åí ôç Äýóåé áðüãïíïé ôùí Ñùìáßùí ü÷é ìüíïí áíÝôñåøáí ôçí ôáîéêÞí åõãÝíåéáí êáé èåïëïãßáí ôïõ öåïõäáëéóìïý ôùí êáôáêôçôþí ôùí, áëëÜ åßíáé þñéìïé äé¢ åðÜíïäïí åéò ôçí Ñùìáéïóýíçí ôùí ðñïãüíùí ôùí ôçí ïðïßáí ïé åí ÁíáôïëÞ Ñùìáßïé äéáôçñïýí ìÝ÷ñé óÞìåñïí ìå ôï ðëÞèïò ôùí ðïëéôéóôéêþí ôçò åêäçëþóåùí ôï ïðïßïí êÜðïôå õðÞñ÷å êáé åéò ôçí äõôéêÞí Ñùìáéïóýíçí». (ó.273) Óôç óõíÝ÷åéá, «…. áðïôåõôïíïðïéçèåßóá Þ Ýóôù êáé õðü äéáóôñåâëùìÝíçí ìïñöÞí äéáóùèåßóá åí äõôéêÞ Åõñþðç ñùìáíüöùíïò êáé êåëôüöùíïò Ñùìáéïóýíç åðáíÝñ÷åôáé åéò ôçí áñ÷éêÞí ôçò åèíéêÞí, èñçóêåõôéêÞí, êáé ðïëéôéêÞí åíüôçôá áöïý êáôáñãåßôáé ïýôù ôï ôåõôïíéêüí ðíåýìá ôåìá÷éóìïý ôùí áðïãüíùí ôùí Ñùìáßùí åéò ìéêñÜ åãùêåíôñéêÜ êáé éäéïôåëÞ êñÜôç». (ó.275) Ðñüêåéôáé öõóéêÜ ãéá ìéá ïõôïðßá. ¼ðùò, Üëëùóôå, ïõôïðßá Þôáí ç äéáêÞñõîç åëÜ÷éóôùí Åâñáßùí ôçò ÄéáóðïñÜò ôï 1897 ãéá åðéóôñïöÞ ôïõ äéáóêïñðéóìÝíïõ åðß 2000 ÷ñüíéá åâñáúêïý ëáïý óôç Ãç ôçò Åðáããåëßáò, ìå ðñùôåýïõóá ôçí ÉåñïõóáëÞì. Äåí ÷ñåéÜóôçêáí, üìùò, ðÜíù áðü 50 ÷ñüíéá ãéá íá ðñáãìáôïðïéçèåß… Ï Ñùìáíßäçò áíáãíùñßæåé üôé áõôü ôï üñáìá åßíáé ïõôïðéêü, áëëÜ óðåýäåé íá ðñïóèÝóåé üôé åßíáé ëéãüôåñï ïõôïðéêü áðü ôï óçìåñéíü üñáìá ôçò ÅíùìÝíçò Åõñþðçò: «Åö¢ üóïí Þäç ðñïóðáèïýí êÜôé ðáñüìïéïí íá êÜìïõí ïé óçìåñéíïß Åõñùðáßïé äéáôß íá ìç åðéäéþîïõí ôçí ïëéãþôåñïí ïõôïðéóôéêÞí êáé éóôïñéêþò ðñáãìáôéêÞí åíüôçôá ôùí Ñùìáßùí ðñïãüíùí ôùí;» Êáé åßíáé ðåñéóóüôåñï ïõôïðéêü ôï üñáìá ôçò ÅíùìÝíçò Åõñþðçò äéüôé: «Ùò åßíáé óÞìåñïí ç ôåõôïíïðïéçèåßóá Åõñþðç ïõäÝðïôå èá åíùèÞ äéüôé êõñéáñ÷åßôáé áðü ôï ñáôóéóôéêüí, öõëåôéêüí, äéáóðáóôéêüí, åõäáéìïíéóôéêüí, êáé åêìåôáëëåõôéêüí ðíåýìá ôùí Ôåõôüíùí ôï ïðïßïí áíáæçôåß ôçí êáèõðüôáîéí êáé åêìåôÜëëåõóéí ôùí ëáþí õðü ìéêñþí éäéïôåëþí ïìÜäùí» (ó.275). ¼ðùò áðÝäåéîå ç åìðåéñßá ôùí ôåëåõôáßùí 20 åôþí, üðïõ ç ÅëëÜäá Ý÷åé åìðëáêåß óå ìéá Üëõôç äéðëùìáôéêÞ äéáìÜ÷ç ãéá ôï üíïìá ãåéôïíéêïý êñÜôïõò, ôá åèíéêÜ ïíüìáôá äåí áðïôåëïýí áèþåò åðéëïãÝò. Áíôßèåôá, êïõâáëïýí óýíèåôïõò óõìâïëéóìïýò, ðåñéêëåßïõí åäáöéêÝò äéåêäéêÞóåéò, åðáíáêáèïñßæïõí ôéò éóôïñéêÝò åðéëïãÝò êáé ôñïöïäïôïýí ôá ðïëéôéóôéêÜ åðéôåýãìáôá ôïõ ìÝëëïíôïò. Óõíåðþò, åßíáé åíôåëþò áðáñáßôçôç ç óùóôÞ ãíþóç ôùí åèíéêþí ïíïìÜôùí êáé ôïõ óõìâïëéêïý âÜñïõò ðïõ ìåôáöÝñïõí. Óôçí åðï÷Þ ôïõ Ìíçìïíßïõ, êáèþò ïé ëáïß ôçò Åõñþðçò áðïìáêñýíïíôáé ïëïÝíá ï Ýíáò áðü ôïí Üëëï êáé áëëçëïâñßæïíôáé åêôïîåýïíôáò ñáôóéóôéêÜ óëüãêáí, ôá ëüãéá ôïõ Ñùìáíßäç áêïýãïíôáé, ãéá Üëëç ìéá öïñÜ, ðñïöçôéêÜ… Ïëïêëçñþíïíôáò áõôÞ ôç óýíôïìç áíáöïñÜ, ìðïñïýìå íá óõíïøßóïõìå óõìðåñáßíïíôáò ðùò, åêôüò áðü êïñõöáßïò èåïëüãïò ðáãêïóìßùò, ï ð. ÉùÜííçò Ñùìáíßäçò õðÞñîå êáé Ýíáò ðñùôïðüñïò éóôïñéêüò. ×ñçóéìïðïßçóå äéÜóðáñôåò ìåìïíùìÝíåò ðëçñïöïñßåò ðïõ äéÝëáèáí ôçò ðñïóï÷Þò Üëëùí åñåõíçôþí êáé ôéò óõíÝèåóå óå ìéá åíôåëþò êáéíïýñãéá óýëëçøç, ç ïðïßá Üíôåîå óôï ÷ñüíï êáé óôéò êñéôéêÝò. ÁõôÞ ç ìåãáëüðíïç óýíèåóç óõíäõÜæåé ôçí éóôïñéêÞ Ýñåõíá ìå ôç èåïëïãéêÞ ðñüôáóç êáé åßíáé ãåñÜ èåìåëéùìÝíç óôçí ðáñÜäïóç ôüóï ôçò Åêêëçóßáò üóï êáé ôïõ ïñèüäïîïõ ëáïý. Ãé¢ áõôü êáé èá ðáñáìåßíåé ðïëýôéìï êôÞìá ãéá ôéò ìåëëïíôéêÝò ãåíåÝò üëçò ôçò áíèñùðüôçôáò. [/size][/quote]
HTML
BBCode
Smilies
HTML '
BBCode '
Smilies '
*** . ***
GMT + 2
:
----------------
ÐïëéôéêÞ Äçìïóßåõóçò
Áíáêïéíþóåéò
ÅõñåôÞñéï
----------------
ÅéäÞóåéò
ÐïëéôéêÞ - Oéêïíïìßá
Åèíéêü - Ìåôáíáóôåõôéêü
Ïñèïäïîßá - Êïéíùíßá
Ðïëéôéóìüò-Ðáéäåßá-Ãëþóóá
Éóôïñßá - Öéëïóïößá
MME - Ôñïìïêñáôßá - Ì.Ê.Ï.
Ïéêïëïãßá - ÐåñéâÜëëïí
ÃåùðïëéôéêÞ - ÅðéóôÞìç
Êáôáããåëßåò
×éïýìïñ - ÓÜôéñá
ÃåíéêÝò ÓõæçôÞóåéò
<table border="0" cellpadding="3" cellspacing="1" width="100%" class="forumborder"> <tr> <td class="forumtitle" width="22%"></th> <td class="forumtitle"></th> </tr> <tr> <td width="22%" align="left" valign="top" class="row1"><span class="name"><a name=""></a><b>ÍÉÊÇÖÏÑÏÓ1</b></span></td> <td class="row1" height="28" valign="top"><table width="100%" border="0" cellspacing="0" cellpadding="0"> <tr> <td width="100%"><img src="templates/newhome/images/icon_minipost.gif" width="12" height="9" alt="" title="" border="0" /><span class="gen">: 23, 2025 12:39 pm<span class="gen"> </span> : Ó÷åôéêÜ êáé åðßêáéñá</span></td> </tr> <tr> <td colspan="2"><hr /></td> </tr> <tr> <td colspan="2"><span class="genmed">ÊáëçóðÝñá óå üëïõò . <br /> <br />Ó÷åôéêÜ êáé åðßêáéñá üóï ðïôÝ ôá áêüëïõèá : <br /> <br /><span style="font-weight: bold">Ç åëëçíéêüôçôá ôçò áñ÷áßáò Åêêëçóßáò ôçò Ñþìçò </span> <br />Ìåèïäßïõ Ã. Öïýãéá, Ìçôñïðïëßôïõ Ðéóéäßáò, ¸ëëçíåò êáé Ëáôßíïé, Åêä. ÁðïóôïëéêÞ Äéáêïíßá, ´ åêä. 1994, óåë. 48-54 <br /><a href="https://cognoscoteam.gr/archives/24556" target="_blank">https://cognoscoteam.gr/archives/24556</a> <br /> <br /><span style="font-weight: bold">Ñùìáßïò óõããñáöÝáò Êïßëéïò :Ç Ñþìç Åëëçíéêüí åßíáé êôßóìá </span>. <br /><a href="http://www.oodegr.com/neopaganismos/romi/ellin_katag.1.htm" target="_blank">http://www.oodegr.com/neopaganismos/romi/ellin_katag.1.htm</a> <br /> <br /><span style="font-weight: bold">ÐÑÙÔÏÐÑÅÓÂÕÔÅÑÏÓ ÃÅÙÑÃÉÏÓ ÌÅÔÁËËÇÍÏÓ :Ñþìç, ἑëëçíéêÞ ðüëç êáß áὐôÞ.</span> <br /><a href="https://www.romfea.gr/katigories/10-apopseis/940-kai-omos-i-romania-zei" target="_blank">https://www.romfea.gr/katigories/10-apopseis/940-kai-omos-i-romania-zei</a> <br /> <br />ÉÙÁÍÍÇÓ ÑÙÌÁÍÉÄÇÓ Ï ÌÅÃÁËÕÔÅÑÏÓ ÏÑÈÏÄÏÎÏÓ ÈÅÏËÏÃÏÓ ÔÏÕ 20ïõ ÁÉÙÍÁ : <br /><span style="font-weight: bold">ÑÙÌÇÏÓÕÍÇ ÑÙÌÁÍÉÁ ÑÏÕÌÅËÇ</span> <br /><a href="https://pdfcoffee.com/-pdf-2206-pdf-free.html" target="_blank">https://pdfcoffee.com/-pdf-2206-pdf-free.html</a> <br /> <br /><span style="font-weight: bold">¸íáò Ñùìéüò ôïõ ËéâÜíïõ óôçí ÁèÞíá</span> <br />Óõãêëïíéóôéêüò ï ðñüåäñïò ôïõ Åëëçíïñèüäïîïõ Êüììáôïò ôïõ ËéâÜíïõ, Ñïíôñὶãê (ÄçìÞôñçò) Ἐë ×ïýñé. Óôçí åêäÞëùóç ðïõ äéïñãÜíùóå ôï "ºäñõìá Ðñïáóðßóåùò Çèéêþí êáé Ðíåõìáôéêþí Áîéþí" óôï Ðïëåìéêü Ìïõóåßï (10/9/2014), ï Åë ×ïýñé ìßëçóå ãéá ôïõò Ñùìéïýò ôïõ ËéâÜíïõ êáé ôçò ÌÝóçò ÁíáôïëÞò, ðïõ óÞìåñá üóï ðïôÝ êéíäõíåýïõí ìå áöáíéóìü áðü ôïõò Ôæé÷áíôéóôÝò. <br /><a href="https://www.youtube.com/watch?v=8EtT4xwkKhA&t=2s" target="_blank">https://www.youtube.com/watch?v=8EtT4xwkKhA&t=2s</a></span></td> </tr> </table></td> </tr> <tr> <td colspan="2" height="1"><img src="templates/alexis2/images/spacer.gif" alt="" width="1" height="1" /></td> </tr> <tr> <td width="22%" align="left" valign="top" class="row2"><span class="name"><a name=""></a><b>ÍÉÊÇÖÏÑÏÓ1</b></span></td> <td class="row2" height="28" valign="top"><table width="100%" border="0" cellspacing="0" cellpadding="0"> <tr> <td width="100%"><img src="templates/newhome/images/icon_minipost.gif" width="12" height="9" alt="" title="" border="0" /><span class="gen">: 09, 2025 7:11 pm<span class="gen"> </span> : O ð. ÉùÜííçò Ñùìáíßäçò ùò éóôïñéêüò</span></td> </tr> <tr> <td colspan="2"><hr /></td> </tr> <tr> <td colspan="2"><span class="genmed"><span style="font-size: 24px; line-height: normal"><span style="font-weight: bold">O ð. ÉùÜííçò Ñùìáíßäçò ùò éóôïñéêüò</span></span> <br /> <br /><a href="https://www.oodegr.com/oode/sygrafeis/rwmanidis_2.htm" target="_blank">https://www.oodegr.com/oode/sygrafeis/rwmanidis_2.htm</a> <br /> <br /><span style="font-size: 18px; line-height: normal"><span style="color: blue">Ôïý Áíáóôáóßïõ Öéëéððßäç</span></span> <br /> <br />Bachelor of Arts, Yale University, ÇÐÁ - Master of Arts, Georgetown University, ÇÐÁ <br /> <br /><span style="font-size: 18px; line-height: normal">Ç ôåñÜóôéá óõíåéóöïñÜ ôïõ ð. ÉùÜííç Ñùìáíßäç óôç èåïëïãßá âáóßóôçêå óôç óôÝñåç åìðåéñéêÞ, âéùìáôéêÞ ãíþóç ðïõ áðÝêôçóå áðü ôï ïéêïãåíåéáêü ôïõ ðåñéâÜëëïí, éäéáßôåñá ôç ìçôÝñá ôïõ Åõëáìðßá. Ðáñïìïßùò, ç óõíåéóöïñÜ ôïõ óôçí éóôïñéêÞ åðéóôÞìç âáóßóôçêå åðßóçò óå âéùìáôéêÝò åìðåéñßåò ðïõ åß÷å, ïé ïðïßåò ôïí ïäÞãçóáí óå ðñùôüôõðåò óêÝøåéò êáé óå ñçîéêÝëåõèá óõìðåñÜóìáôá, ìåôÜ, âåâáßùò, áðü åîáíôëçôéêÞ Ýñåõíá. <br /> <br />Ï ßäéïò îåêéíÜ ôï ðñþôï ôïõ éóôïñéêü âéâëßï, ôç «Ñùìçïóýíç» (1975) ìå ôçí áöÞãçóç åíüò ðåñéóôáôéêïý ðïõ Ýæçóå ôï 1951, íåáñüò åöçìÝñéïò óôçí ÁìåñéêÞ. ÅéäïðïéÞèçêå íá ìåôáâåß óå óðßôé áóèåíïýò, êôýðçóå üìùò ëÜèïò ðüñôá êáé ãíþñéóå åêåß Ýíáí ¸ëëçíá. Ôáõôü÷ñïíá åìöáíßóôçêå óôï óáëüíé ï áäåñöüò áõôïý ôïõ ¸ëëçíá, ôïí ïðïßïí üìùò ï Ñùìáíßäçò ãíþñéæå ùò áñ÷çãü ôùí Áëâáíþí ôçò ðüëçò! Ïýôå ôá äõï áäÝñöéá ïýôå ï Ñùìáíßäçò ìðïñïýóáí ôüôå íá åîçãÞóïõí ôï ðáñÜäïîï. Ôï êëåéäß ãéá ôçí åñìçíåßá âñßóêåôáé óôéò óåëßäåò ðïõ áêïëïõèïýí óôï âéâëßï «Ñùìçïóýíç». <br /> <br />Åðßóçò, áóöáëþò äåí åßíáé ôõ÷áßï üôé ç «Ñùìçïóýíç» ãñÜöçêå ìåôÜ áðü ôç ãíùñéìßá ôïõ Ñùìáíßäç ìå ôï Ëßâáíï êáé ôç Óõñßá, óôç ÈåïëïãéêÞ Ó÷ïëÞ ôïõ Ìðåëåìüíô. Åêåß óõíåéäçôïðïßçóå üôé ÷éëéÜäåò ðéóôïß ðïõ áíÞêïõí óôï Ðáôñéáñ÷åßï Áíôéï÷åßáò áõôïðñïóäéïñßæïíôáí ùò «Ñùìçïß Ïñèüäïîïé», ÷ùñßò íá åßíáé ¸ëëçíåò, ïýôå êáí Åëëçíüöùíïé. Ôï ðáñÜäïîï âñÞêå êáé áõôü ôç ëýóç ôïõ óôï âéâëßï «Ñùìçïóýíç». <br /> <br />Óå áêáäçìáúêü åðßðåäï, ðñÝðåé íá áíáãíùñéóôåß ç ïöåéëÞ ôïõ Ñùìáíßäç óôïí Öëùñüöóêõ, ìå ôïí ïðïßï Üëëùóôå åß÷áí (å) éäéáßôåñá óôåíÞ ó÷Ýóç, üðùò ðñïêýðôåé êáé áðü ôçí ìÝ÷ñé óÞìåñá äçìïóéåõìÝíç áëëçëïãñáößá ôïõò. Ï Öëùñüöóêõ åíäéáöÝñèçêå éäéáßôåñá ãéá ôçí áëëçëåðßäñáóç èåïëïãßáò êáé Éóôïñßáò êáé ï Ñùìáíßäçò åìðíÝåôáé áðü ôï ßäéï ðíåýìá. <br /> <br /><span style="font-weight: bold">Ôï éóôïñéêü Ýñãï ôïõ Ñùìáíßäç ðåñéêëåßåôáé êõñßùò óå ôñåéò ìåëÝôåò: <br /></span> <br />1) «Ñùìçïóýíç» (1975), <br /> <br />2) «ÖñÜãêïé, Ñùìáßïé, Öåïõäáëéóìüò êáé Äüãìá» (1982) êáé <br /> <br />3) Ðñüëïãïò óôç 2ç Ýêäïóç ôïõ «Ðñïðáôïñéêïý ÁìáñôÞìáôïò» (1989). <br /> <br />Åðéðñüóèåôá, áñêåôÜ éóôïñéêÜ óôïé÷åßá ðåñéëáìâÜíïíôáé óôçí åêôåíÞ ÅéóáãùãÞ óôï «Ñùìáßïé Þ Ñùìçïß ÐáôÝñåò ôçò Åêêëçóßáò, Á' ôüìïò» (1984), üðïõ ãßíåôáé öáíåñÞ ç óýíèåóç èåïëïãéêïý êáé éóôïñéêïý ëüãïõ. ÁëëÜ êáé óå üëåò ó÷åäüí ôéò ìåëÝôåò, ìåôÜ ôï 1975, ôá éóôïñéêÜ óôïé÷åßá ðáñåéóöñÝïõí ìÝóá óôá èåïëïãéêÜ. <br /> <br /> <br /> <br /><span style="color: red"><span style="font-weight: bold">1. Ïé âáóéêÝò éóôïñéêÝò èÝóåéò ôïõ ð. É. Ñùìáíßäç</span> <br /></span> <br />Ïé éóôïñéêÝò èÝóåéò ôïõ Ñùìáíßäç, ðñùôüôõðåò ôï 1975, üôáí ðñùôáêïýóôçêáí, Ý÷ïõí êáôáóôåß áñêåôÜ ãíùóôÝò ðëÝïí êáé äåí ÷ñåéÜæåôáé íá ôéò åðáíáëÜâïõìå åäþ ðáñÜ ìüíï ðåñéëçðôéêÜ: <br /> <br />(á) Ï ñùìáúêüò ðïëéôéóìüò åßíáé óôçí ðñáãìáôéêüôçôá åëëçíéêüò. Ç Ñþìç õðÞñîå åëëçíéêÞ ðüëç, ðïëëïß ðáëáéüôåñïé Ñùìáßïé óõããñáöåßò Ýãñáöáí åëëçíéêÜ Þ Þôáí äßãëùóóïé êáé ç åëëçíéêÞ ãëþóóá Þôáí ìéá áðü ôéò äõï åðßóçìåò ãëþóóåò óôç Óýãêëçôï, üðïõ ç èÝóç ôïõ ìåôáöñáóôÞ åß÷å êáôáñãçèåß áðü ôïí 1ï áéþíá ð.×.. Ãé¢ áõôü Üëëùóôå êáé ï Áð. Ðáýëïò Ýãñáøå ôçí ÅðéóôïëÞ ðñïò ôïõò ×ñéóôéáíïýò ôçò Ñþìçò óôá åëëçíéêÜ. Áêüìç êáé ç ëáôñåßá óôçí ðüëç ôçò Ñþìçò åôåëåßôï óôá åëëçíéêÜ ìÝ÷ñé ôéò áñ÷Ýò ôïõ 4ïõ áéþíá. Óôï óýíïëï ôçò áõôïêñáôïñßáò, ç ðëåéïøçößá ôïõ ðëçèõóìïý ìéëïýóå åëëçíéêÜ. <br /> <br />Ðáñ¢ ü,ôé ïé áðüøåéò ôïõ Ñùìáíßäç âáóßæïíôáí óå ãíùóôÝò äçìïóéåõìÝíåò ðçãÝò, äåí åß÷áí ðáñïõóéáóôåß ìå áõôüí ôïí ôñüðï áðü êáíÝíáí ðñïãåíÝóôåñï åñåõíçôÞ. Ç óýíèåóç áðïôåëåß áðïêëåéóôéêÜ Ýñãï ôïõ Ñùìáíßäç. Ïé âõæáíôéíïëüãïé ãíþñéæáí üôé äåí õðÞñîå ðïôÝ êñÜôïò ðïõ íá ïíïìÜæåôáé «ÂõæÜíôéï», áëëÜ ÷ñçóéìïðïéïýóáí ôïí üñï ÷ùñßò íá ôïíßæïõí ôéò ðïëéôéêÝò åðéðôþóåéò áõôÞò ôçò åðéëïãÞò. <br /> <br />(â) Ç êýñéá ðïëéôéóôéêÞ äé÷ïôüìçóç ôçò Åõñþðçò äåí ðñïÞëèå áðü ôç äéáöïñïðïßçóç ÅëëÞíùí-Ñùìáßùí, áëëÜ áðü ôç äéáöïñïðïßçóç Ñùìáßùí-ÖñÜãêùí, ðïõ óõíÝâç ìåôÜ ôçí êáôÜêôçóç ôïõ äõôéêïý ôìÞìáôïò ôçò Áõôïêñáôïñßáò áðü ôï âáñâáñéêü öýëï ôùí ÖñÜãêùí. Ïé ÖñÜãêïé õðïäïýëùóáí ôïõò Ñùìáßïõò êáé ôïõò ìåôÝôñåøáí óå äïõëïðÜñïéêïõò, åíþ ïé ßäéïé ðáñÝìåéíáí öåïõäÜñ÷åò, êëåéóìÝíïé óå ðñïóôáôåõìÝíïõò ðýñãïõò. Ç êáôÜêôçóç ïëïêëçñþèçêå åðß ÊáñëïìÜãíïõ êáé óõíïäåýôçêå áðü ôç èåïëïãéêÞ áíåîáñôçôïðïßçóç ìå ôç óýíïäï ôçò Öñáãêöïýñôçò ôï 794 (áðÝññéøå ôçí Æ' ÏéêïõìåíéêÞ Óýíïäï), ôç Óýíïäï ôïõ ¶á÷åí ôï 809 (åéóÞãáãå ôï öéëéüêâå óôï Óýìâïëï ôçò Ðßóôåùò) êáé ôçí êáôÜëçøç ôïõ ðáðéêïý èñüíïõ óôáäéáêÜ ìåôáîý 983 êáé 1046. ÓçìáíôéêÜ ïñüóçìá óå áõôÞ ôçí êáôÜëçøç áðïôåëïýí ôï 1009 (åêäßùîç ôïõ ôåëåõôáßïõ Ïñèüäïîïõ ÐÜðá) êáé ôï 1014 (åðßóçìç åéóáãùãÞ ôïõ öéëéüêâå óôçí Åêêëçóßá ôçò Ñþìçò). Ïé áðüãïíïé ôùí Ñùìáßùí óôç Äýóç ðáñÝìåéíáí õðïäïõëùìÝíïé ìÝ÷ñé ôï 1789, üôáí åðáíáóôÜôçóáí êáé áðåëåõèåñþèçêáí óôç Ãáëëßá, áãíïïýí üìùò ôç Ñùìáéïóýíç ôùí ðñïãüíùí ôïõò êáé ôçí ôáýôéóÞ ôïõò ìå ôïõò Ñùìáßïõò ôçò ÁíáôïëÞò. <br /> <br />(ã) Ôï Ó÷ßóìá äåí óõíÝâç ìåôáîý ÂõæáíôéíÞò êáé ÑùìáúêÞò Åêêëçóßáò, áëëÜ ìåôáîý Ïñèüäïîùí Ñùìáßùí (óå ÁíáôïëÞ êáé Äýóç) êáé ÖñÜãêùí êáôáêôçôþí ôïõ ðáðéêïý èñüíïõ. ÅðåéäÞ ïé Ñùìáßïé ôçò ÐáëáéÜò Ñþìçò áíôéóôÝêïíôáí åðß äåêáåôßåò óôéò ÖñáãêéêÝò åðéäéþîåéò, áðáéôÞèçêå ç áðåõèåßáò êáôÜëçøç ôïõ ðáðéêïý èñüíïõ áðü ÖñÜãêï (ïñéóôéêÜ ôï 1046) êáé áìÝóùò ìåôÜ äéáêçñý÷èçêå ôï Ó÷ßóìá. Ôá áßôéá ôïõ Ó÷ßóìáôïò áíÜãïíôáé êõñßùò óôéò ðïëéôéêÝò åðéäéþîåéò ôùí ÖñÜãêùí êáé ü÷é óå êÜðïéá ìõèéêÞ áíáðüöåõêôç áíôßèåóç ìåôáîý ÅëëçíéêÞò êáé ÑùìáúêÞò èåïëïãßáò. <br /> <br />(ä) Ùò êáôáêôçôÝò ôçò ÄõôéêÞò Åõñþðçò, ïé ÖñÜãêïé åðÝâáëáí ôç äéêÞ ôïõò ðëáóôïãñáöçìÝíç åêäï÷Þ ôçò Éóôïñßáò, ïíïìÜæïíôáò ôïõò åëåýèåñïõò Ñùìáßïõò «Ãñáéêïýò», þóôå íá ôïõò äéáöïñïðïéÞóïõí áðü ôïõò Ñùìáßïõò ôçò Ãáëëßáò êáé Éôáëßáò ôïõò ïðïßïõò åß÷áí êáôáêôÞóåé. Óôç óõíÝ÷åéá, ìåôÜ ôçí ïñéóôéêÞ ðôþóç ôçò Êùíóôáíôéíïýðïëçò, üôáí äåí õðÞñ÷áí ðéá åëåýèåñïé Ñùìáßïé, ìåôïíüìáóáí ôçí Áõôïêñáôïñßá óå «ÂõæÜíôéï», þóôå íá áðïêüøïõí êÜèå õðüäïõëï Ñùìçü áðü ôçí éóôïñéêÞ ôïõ óõíÝ÷åéá êáé íá áðïôñÝøïõí ôõ÷üí áíáóýóôáóç ôçò áõôïêñáôïñßáò. Óôçí ðñáãìáôéêüôçôá äåí õðÞñîå ðïôÝ «ÂõæáíôéíÞ Áõôïêñáôïñßá». Ï üñïò ðñùôï÷ñçóéìïðïéÞèçêå ôï 1562 áðü ôïí Éåñþíõìï Âïëö óôçí Ýêäïóç ìéáò óõëëïãÞò éóôïñéêþí ðçãþí. <br /> <br />(å) ÅðåéäÞ üìùò, ðáñ¢ üëá áõôÜ, ïé õðüäïõëïé óôïõò Ôïýñêïõò Ñùìçïß ôçò ÁíáôïëÞò äéáôçñïýóáí ôçí áíÜìíçóç ôçò Áõôïêñáôïñßáò ôïõò, õðÞñ÷å ðÜíôïôå ï êßíäõíïò íá ôç äéåêäéêÞóïõí åê íÝïõ. Ïé ÌåãÜëåò ÄõíÜìåéò, ìå ôç óõíäñïìÞ íåïåëëÞíùí äéáíïïõìÝíùí, üðùò ï ÊïñáÞò, áíÝëáâáí íá ðåßóïõí ôï ëáü üôé åßíáé áðüãïíïò ìüíï ôùí áñ÷áßùí ÅëëÞíùí êáé üôé åß÷å õðïäïõëùèåß åðß 2000 ÷ñüíéá ðñþôá óôïõò Ñùìáßïõò êáé ìåôÜ óôïõò Ôïýñêïõò. Ïé ßäéåò ÄõíÜìåéò ìåôáóôñÜöçêáí èåôéêÜ õðÝñ ôçò ÅðáíÜóôáóçò ôïõ 1821 ìüíïí áöïý åîáóöÜëéóáí ôïí áñ÷áéïëáôñéêü ðñïóáíáôïëéóìü ôçò. Ôï æÞôçìá äåí åß÷å ëõèåß ïýôå 100 ÷ñüíéá ìåôÜ ôïí ÊïñáÞ, üðùò áðÝäåéîå ç äéáìÜ÷ç ðïõ îÝóðáóå ìå ôç äçìïóßåõóç ôçò «Éóôïñßáò ôçò Ñùìéïóýíçò» ôïõ Áñã. Åöôáëéþôç ôï 1901, üôáí ï Ê. ÐáëáìÜò õðåñáóðßóôçêå ôïí Åöôáëéþôç, åíþ ëüãéïé óáí ôïí Í. Ðïëßôç êáé ôïí ÓùôçñéÜäç ôïí ÷ëåýáæáí. <br /> <br />Ôï éóôïñéêü Ýñãï ôïõ Ñùìáíßäç åðéêåíôñþíåôáé óôç ìåóáéùíéêÞ ðåñßïäï, üðùò åßíáé ëïãéêü, áöïý áõôÞ åßíáé ç ðåñßïäïò ðïõ Ý÷åé ðáñá÷áñá÷ôåß áðü ôçí ìåôáãåíÝóôåñç åðßóçìç éóôïñéïãñáößá. Ùóôüóï, äåí åîáíôëåßôáé åêåß. Åêôåßíåôáé ôüóï óôçí áñ÷áßá üóï êáé óôç íåþôåñç Éóôïñßá. Ç åðÝêôáóç ðñïÝêõøå ùò áíÜãêç äéåõêñßíéóçò óêïôåéíþí óçìåßùí Þ ùò áðÜíôçóç óå êñéôéêÝò. Ãéá ðáñÜäåéãìá, ç Üðïøç Ñùìáíßäç ãéá ôçí åëëçíéêüôçôá ôçò áñ÷áßáò Ñþìçò îÝíéóå ðïëëïýò. ¸ôóé ï Ñùìáíßäçò ÷ñåéÜóôçêå íá åðáíÝëèåé äéåîïäéêÜ óå ìéá áðü ôéò ôåëåõôáßåò ìåëÝôåò ðïõ óõíÝãñáøå ðñéí ôçí êïßìçóÞ ôïõ. ÖÝñåé ôïí ôßôëï «Examples of the Science of the Ethnic Cleaning of Roman History and a Vision of the Future United States of Franco-Romania» (ÄéÜëåîç óôï Hellenic College óôï Brookline ôçò Ìáóóá÷ïõóÝôçò, 17-10-1998). Åêåß ðáñáðÝìðåé åêôåíþò óå áñ÷áßïõò éóôïñéêïýò, üðùò ï Äéïíýóéïò Áëéêáñíáóóåýò, ðïõ óõíÝãñáøáí ãéá ôá ðñþúìá ÷ñüíéá ôçò ðüëçò ôçò Ñþìçò. <br /> <br />Ï Ñùìáíßäçò Ýâëåðå ôç Ñùìáéïóýíç ùò êÜôé ðïëý åõñýôåñï áðü ôá üñéá åíüò Ýèíïõò, Ýóôù êáé ôïõ ñùìáúêïý – áí õðïôåèåß üôé ìðïñïýìå íá ìéëÞóïõìå ãéá «ñùìáúêü Ýèíïò». Ç Ñùìáéïóýíç Þôáí Ýíáò ïéêïõìåíéêüò ðïëéôéóìüò ðïõ ðåñéëÜìâáíå ôïí Åëëçíéóìü óôçí ïéêïõìåíéêÞ ôïõ äéÜóôáóç. <br /> <br />Áíôßóôïé÷á, ðñïóðáèþíôáò íá åîçãÞóåé ôçí áðïäï÷Þ ôçò åêäõôéêåõìÝíçò åêäï÷Þò ôçò Éóôïñßáò áðü ôïõò íåïÝëëçíåò, ï Ñùìáíßäçò åñåýíçóå ôïõò ìç÷áíéóìïýò êáé ôá ðñüóùðá ðïõ åðÝâáëáí ôç äõôéêÞ Üðïøç óôç íåþôåñç ÅëëÜäá. ¸ôóé êáôÝëçîå óôï ñüëï ôïõ ÊïñáÞ êáé ôïõ ÍáðïëÝïíôá, üðùò ôá ðáñïõóéÜæåé óôïí Ðñüëïãï óôç 2ç Ýêäïóç ôïõ «Ðñïðáôïñéêïý ÁìáñôÞìáôïò». ÊáôïíïìÜæåé ôïí ÍáðïëÝïíôá ùò õðåýèõíï ãéá ôï èÜíáôï ôïõ ÑÞãá Öåñáßïõ, ìå óêïðü íá áðïôñáðåß ç áíáóýóôáóç ôçò Ñùìáßúêçò Áõôïêñáôïñßáò, ôï åõñùðáúêü ôìÞìá ôçò ïðïßáò ðáñïõóéÜæåôáé óôçí ðåñßöçìç «×Üñôá» ôïõ ÑÞãá. Ï Ñùìáíßäçò ðñï÷þñçóå ìÜëéóôá êáé ìÝ÷ñé ôéò áñ÷Ýò ôïõ 20ïý áéþíá, åîåôÜæïíôáò ôá äõï ñåýìáôá ðïõ óõãêñïýóôçêáí ãýñù áðü ôçí åèíéêÞ ïíïìáóßá ¸ëëçíáò ç Ñùìçüò, óôç ìåëÝôç ôïõ «ÊùóôÞò ÐáëáìÜò êáé Ñùìçïóýíç» (1976). <br /> <br />Áõôü ðïõ ðñÝðåé íá ôïíéóôåß åßíáé üôé ï Ñùìáíßäçò Ýöôáóå íá áó÷ïëçèåß ìå ôçí Éóôïñßá ùò óõíÝ÷åéá, êáé ü÷é ùò äéáêïðÞ, ôïõ èåïëïãéêïý ôïõ Ýñãïõ. ¶ëëùóôå, êáôÜ ôçí ðåñßïäï ôùí éóôïñéêþí óõããñáììÜôùí, ðïõ áñ÷ßæåé áðü ôï 1974, äåí Ýðáõóå íá ðáñÜãåé êáé èåïëïãéêÜ êåßìåíá. Ôá äõï Þôáí Üññçêôá óõíäåäåìÝíá. Ãéá ðáñÜäåéãìá, ç êáôáíüçóç ôùí äéáöïñþí ìå ôéò äõôéêÝò ïìïëïãßåò ôïí ïäÞãçóå óôçí åîÝôáóç ôçò áðïóôïëéêÞò äéáäï÷Þò êáé óôçí êïìâéêÞ áíáêÜëõøç ôÞò äéáêïðÞò áõôÞò ôÞò äéáäï÷Þò óôç ÖñáãêéêÞ Äýóç. Ãé¢ áõôü êáé åñåýíçóå óå âÜèïò ìéá óêïôåéíÞ êáé ìÜëëïí Üãíùóôç óôçí ÅëëÜäá ðåñßïäï, ôçí ðåñßïäï ôïõ 7ïõ êáé 8ïõ áéþíá, üôáí êáôáññÝåé ç Ìåñïâßããåéá âáóéëåßá êáé áíÝñ÷ïíôáé óôï èñüíï ïé Êáñïëßäåò. ÃñÜöåé óôç ìåëÝôç ôïõ «Åêêëçóéáóôéêáß Óýíïäïé êáé Ðïëéôéóìüò» ôï 1995: «Ïé ÖñÜãêïé êáôåíüçóáí ôçí áðïóôïëéêÞí äéáäï÷Þí ùò ìáãéêÞí äýíáìéí, ç ïðïßá ôïõò åðÝôñåðå íá ôçí êáôáóôÞóïõí éäéïêôçóßáí ôçò öõëÞò ôùí êáé íá ôçí ÷ñçóéìïðïéÞóïõí ùò ôï êýñéïí ìÝóïí äïõëéêÞò åéñçíåýóåùò ôùí õðïôåôáãìÝíùí åéò áõôïýò Ñùìáßùí, ìÝóù ôïõ öüâïõ ôçò èñçóêåõôéêÞò êáé óôñáôéùôéêÞò äõíÜìåùò êáé åîïõóßáò ôùí ïìïåèíþí åðéóêüðùí ôïõò». <br /> <br />¼ðùò áíáêÜëõøå ï Ñùìáíßäçò, óôçí áñ÷Þ ïé Ìåñïâßããåéïé ÖñÜãêïé óöåôåñßóôçêáí ôï äéêáßùìá áñíçóéêõñßáò óôéò åêëïãÝò ôùí åðéóêüðùí. Óôç óõíÝ÷åéá óöåôåñßóôçêáí ôï äéêáßùìá äéïñéóìïý ôùí åðéóêüðùí êáé Üñ÷éóáí íá ðùëïýí ôéò èÝóåéò óå ðëåéïäïóßá. ÔåëéêÜ, ïé Êáñïëßããåéïé ÖñÜãêïé åêäßùîáí ôïõò Ñùìáßïõò åðéóêüðïõò êáé åðÝâáëáí ìüíï ÖñÜãêïõò åðéóêüðïõò óôï áîßùìá. <br /> <br />¸íá äåýôåñï ðáñÜäåéãìá áðïôåëåß ç éóôïñéêÞ ìåëÝôç ôïõ ãéá ôï öéëéüêâå, ðïõ äçìïóéåýèçêå ôï 1975 êáé óå áíáèåùñçìÝíç ìïñöÞ ôï 1982. Ãéá ôçí êáôáíüçóç ôçò ðñïÝëåõóçò ôïõ öéëéüêâå ï Ñùìáíßäçò ÷ñåéÜóôçêå íá ðñï÷ùñÞóåé óå äéåîïäéêÞ éóôïñéêÞ Ýñåõíá óôçí ïðïßá ãßíåôáé óõíå÷þò öáíåñÞ ç áëëçëåðßäñáóç èåïëïãßáò êáé ðïëéôéêÞò éóôïñßáò. ÔåëéêÜ, ïé åîåëßîåéò óôç èåïëïãéêÞ óêÝøç ôçò Äýóçò ðñïÝêõøáí óõ÷íÜ ùò ðñïúüíôá ðïëéôéêÞò óêïðéìüôçôáò, åßôå ðñüêåéôáé ãéá ôçí áðüññéøç ôçò Æ' ÏéêïõìåíéêÞò Óõíüäïõ ôï 794, åßôå ãéá ôï Ó÷ßóìá ôïõ 1054, åßôå ãéá ôçí õéïèÝôçóç ôçò èåùñßáò ðåñß «éêáíïðïßçóçò ôïõ Èåïý» áðü ôïí ¶íóåëìï Êáíôåñâïõñßáò, êáôÜ ìßìçóç ôçò öåïõäáñ÷éêÞò äéêáéïóýíçò. <br /> <br /> <br /> <br /><span style="color: red"><span style="font-weight: bold">2. Áîéïëüãçóç ôïõ éóôïñéêïý Ýñãïõ ôïõ Ñùìáíßäç</span></span> <br /> <br />Ðáñ¢ ü,ôé ïé áðüøåéò ôïõ Ñùìáíßäç âáóßæïíôáí óå ãíùóôÝò äçìïóéåõìÝíåò ðçãÝò, äåí åß÷áí ðáñïõóéáóôåß ìå áõôü ôïí ôñüðï áðü êáíÝíáí ðñïãåíÝóôåñï åñåõíçôÞ. Ç óýíèåóç áðïôåëåß áðïêëåéóôéêÜ Ýñãï ôïõ Ñùìáíßäç. Ïé âõæáíôéíïëüãïé ãíþñéæáí üôé äåí õðÞñîå ðïôÝ êñÜôïò ðïõ íá ïíïìÜæåôáé «ÂõæÜíôéï», áëëÜ ÷ñçóéìïðïéïýóáí ôïí üñï ÷ùñßò íá ôïíßæïõí ôéò ðïëéôéêÝò åðéðôþóåéò áõôÞò ôçò åðéëïãÞò. ÌÝ÷ñé óÞìåñá, ïé éóôïñéêÝò èÝóåéò ôïõ Ñùìáíßäç äåí Ý÷ïõí ãßíåé åõñýôåñá áðïäåêôÝò, ïýôå Ý÷ïõí åéó÷ùñÞóåé óôá äéäáêôéêÜ åã÷åéñßäéá, ðáñ¢ üëï ðïõ Ý÷ïõí óõæçôçèåß åõñýôáôá, éäéáßôåñá óôï äéáäßêôõï. Èá ðßóôåõå êÜðïéïò üôé ðñüêåéôáé ãéá åíôåëþò êïéíüôïðåò áðüøåéò ðïõ äåí áîßæåé íá áðáíôçèïýí Þ ãéá åîüöèáëìá ëáíèáóìÝíåò áðüøåéò ðïõ êáôáññßðôïíôáé åýêïëá áðü êÜèå ðôõ÷éïý÷ï Éóôïñßáò, ïðüôå ðÜëé äåí áîßæåé íá áðáíôçèïýí. Ùóôüóï, äåí óõìâáßíåé ïýôå ôï Ýíá ïýôå ôï Üëëï. <br /> <br />Óôçí ÝñåõíÜ ôïõ, êáñðü ðïëý÷ñïíçò êáé ðïëýìï÷èçò ðñïóðÜèåéáò, ï Ñùìáíßäçò ÷ñçóéìïðïßçóå áìÝôñçôåò ðçãÝò ãíùóôÞò áîéïðéóôßáò. Åßíáé äýóêïëï íá õðïóôçñé÷èåß üôé ðáñÝëåéøå íá ëÜâåé õðüøç ôïõ êÜðïéá óçìáíôéêÞ ðçãÞ ðïõ èá áëëïßùíå ôá óõìðåñÜóìáôÜ ôïõ. Áíôßèåôá, êáôüñèùóå íá áíôëÞóåé ðëçñïöïñßåò áðü ìéêñÝò ëåðôïìÝñåéåò, ðïõ ßóùò åß÷áí äéáöýãåé ôçò ðñïóï÷Þò Üëëùí åñåõíçôþí. ¸íá ÷áñáêôçñéóôéêü ðáñÜäåéãìá áðïôåëåß ï ðñùôüôõðïò éó÷õñéóìüò ôïõ üôé óôá ìÝóá ôïõ 8ïõ áéþíá ïé õðüäïõëïé óôïõò ÖñÜãêïõò Ñùìáßïé ôçò óçìåñéíÞò Ãáëëßáò óõììÜ÷çóáí ìå ôïõò ¶ñáâåò ãéá íá áðïôéíÜîïõí ôï öñáãêéêü æõãü. Ç ðëçñïöïñßá áõôÞ, ðñÜãìáôé, ðåñéÝ÷åôáé óôïí ðïëý ãíùóôü Óõíå÷éóôÞ ôïõ ×ñïíéêïý ôïõ ÖñåíôåãêÜñ, üðïõ êáé ðáñáðÝìðåé ï Ñùìáíßäçò, áëëÜ åß÷å áãíïçèåß ùò ôþñá. Ç áíáêÜëõøÞ ôçò åßíáé åíäåéêôéêÞ ôçò ðñïóåêôéêÞò ìåëÝôçò ôùí ðçãþí áðü ôï Ñùìáíßäç. <br /> <br />¸íá Üëëï ÷áñáêôçñéóôéêü ðáñÜäåéãìá áíáêÜëõøçò ëåðôïìåñåéþí ðïõ åß÷áí äéáöýãåé ôçò ðñïóï÷Þò Üëëùí åñåõíçôþí áðïôåëåß ôï Ðñùôüêïëëï ôïõ Ëïíäßíïõ ôçò 31-1-1836 ðïõ êáèüñéæå ôï äéêáßùìá ìåôáíÜóôåõóçò áðü ôçí ÏèùìáíéêÞ Áõôïêñáôïñßá óôçí ÅëëÜäá. Ï Ñùìáíßäçò åîÝôáóå ôï ðñùôüôõðï êåßìåíï, óôç ãáëëéêÞ ãëþóóá, ôï ïðïßï êáé ðáñáèÝôåé óôç ìåëÝôç ôïõ «Examples of the Science of the Ethnic Cleaning of Roman History and a Vision of the Future United States of Franco-Romania». Ùò ãíùóôüí, ìÝ÷ñé ôüôå óå üëåò ôéò äõôéêÝò ãëþóóåò ïé ðñüãïíïß ìáò áðïêáëïýíôáí «Ãñáéêïß» (Greeks, Grecs, êëð.). Ôï êåßìåíï ôïõ Ðñùôïêüëëïõ ôïõ Ëïíäßíïõ åéóÜãåé ãéá ðñþôç öïñÜ ôç äéÜêñéóç áíÜìåóá óå «Hellenes» (ïé êÜôïéêïé ôïõ Âáóéëåßïõ ôçò ÅëëÜäïò) êáé «Grecs» (üëïé üóïé ùò ôüôå áðïêáëïýíôáí Ãñáéêïß/ ¸ëëçíåò êáé ðáñÝìåíáí óôçí ÏèùìáíéêÞ åðéêñÜôåéá). Åäþ áðïêáëýðôåôáé ðëÞñùò ç äõôéêÞ ðñïðáãÜíäá ðïõ áëëïßùóå ôá åèíéêÜ ìáò ïíüìáôá áíÜ ôïõò áéþíåò. Ðñïóðáèþíôáò íá äéáöïñïðïéÞóïõí ôïõò åëåýèåñïõò Ñùìçïýò áðü ôïõò õðïäïõëùìÝíïõò óôïõò Ôïýñêïõò Ñùìçïýò, ïé ÌåãÜëåò ÄõíÜìåéò äéáêñßíïõí áíÜìåóá óå Hellene êáé Grec, äéáöïñÜ ç ïðïßá áóöáëþò èá ðñïêáëïýóå èõìçäßá, áí ìåôáöñáæüôáí óôá åëëçíéêÜ!. <br /> <br />«Ùò åßíáé óÞìåñïí ç ôåõôïíïðïéçèåßóá Åõñþðç ïõäÝðïôå èá åíùèÞ äéüôé êõñéáñ÷åßôáé áðü ôï ñáôóéóôéêüí, öõëåôéêüí, äéáóðáóôéêüí, åõäáéìïíéóôéêüí, êáé åêìåôáëëåõôéêüí ðíåýìá ôùí Ôåõôüíùí ôï ïðïßïí áíáæçôåß ôçí êáèõðüôáîéí êáé åêìåôÜëëåõóéí ôùí ëáþí õðü ìéêñþí éäéïôåëþí ïìÜäùí» (ó.275). Óôçí åðï÷Þ ôïõ Ìíçìïíßïõ, êáèþò ïé ëáïß ôçò Åõñþðçò áðïìáêñýíïíôáé ïëïÝíá ï Ýíáò áðü ôïí Üëëï êáé áëëçëïâñßæïíôáé åêôïîåýïíôáò ñáôóéóôéêÜ óëüãêáí, ôá ëüãéá ôïõ Ñùìáíßäç áêïýãïíôáé, ãéá Üëëç ìéá öïñÜ, ðñïöçôéêÜ… <br /> <br />Ìå ôç óõãêåêñéìÝíç Ýñåõíá, ï Ñùìáíßäçò Ýëõóå ìéá éóôïñéêÞ áðïñßá, ôçí áðÜíôçóç óôçí ïðïßá áãíïïýóå ôï åõñý êïéíü. Ç áðïñßá Þôáí: ãéáôß üëïé ïé âáóéëåßò ôçò ÅëëÜäáò, îåêéíþíôáò áðü ôïí äåýôåñï âáóéëéÜ (Ãåþñãéï Á', 1863) Ýöåñáí ôïí ôßôëï «Âáóéëåýò ôùí ÅëëÞíùí», åíþ ï ðñþôïò âáóéëéÜò (¼èùí) Ýöåñå ôïí ôßôëï «Âáóéëåýò ôçò ÅëëÜäïò»; ¹ôáí ãíùóôü üôé ïé ÌåãÜëåò ÄõíÜìåéò áðáãüñåõóáí óôïí ¼èùíá íá öÝñåé ôïí ôßôëï «Âáóéëåýò ôùí ÅëëÞíùí». Ãéáôß üìùò ôï åðÝôñåøáí óôïí Ãåþñãéï Á'; ÌåôÜ ôïí Ñùìáíßäç ãíùñßæïõìå ôçí åîÞãçóç: ï ¼èùí Þñèå ôï 1833, äçëáäÞ ðñéí ôï Ðñùôüêïëëï ôïõ 1836, üôáí áêüìç ïé ÌåãÜëåò ÄõíÜìåéò äåí åß÷áí äéáöïñïðïéÞóåé ôïõò «Hellenes» áðü ôïõò «Grecs». ÅÜí ïíüìáæáí ôïí ¼èùíá «ÂáóéëÝá ôùí ÅëëÞíùí» (Roi des Grecs), èá äÞëùíáí üôé ï ¼èùí åßíáé âáóéëéÜò üëùí üóùí ïé Äõôéêïß áðïêáëïýóáí Grecs (Greeks, êëð), äçëáäÞ ôùí êáôïßêùí ôïõ Âáóéëåßïõ ôçò ÅëëÜäïò êáé ôùí õðüäïõëùí Ñùìçþí ôçò ÏèùìáíéêÞò Áõôïêñáôïñßáò. Áõôü äåí ôï Þèåëáí ïýôå ïé ÌåãÜëåò ÄõíÜìåéò ïýôå, öõóéêÜ, ç Ôïõñêßá. Áíôßèåôá, ôçí åðï÷Þ ðïõ Þñèå ï Ãåþñãéïò Á', ôï 1863, õðÞñ÷å ðëÝïí ç äéáöïñïðïßçóç ìåôáîý «Hellenes» êáé «Grecs», ÷Üñç óôï Ðñùôüêïëëï ôïõ 1836. ¸ôóé, ï Ãåþñãéïò ïíïìÜóôçêå «Roi des Hellenes»/ «Âáóéëåýò ôùí ÅëëÞíùí» êáé üëïé Þôáí åõ÷áñéóôçìÝíïé. <br /> <br />Óõíåðþò, äåí ìðïñåß íá õðïóôçñé÷èåß üôé ï Ñùìáíßäçò áãíüçóå ôéò ðçãÝò. Åîßóïõ äýóêïëï åßíáé íá õðïóôçñé÷èåß üôé ðáñáíüçóå ôéò ðçãÝò ôïõ. Ãéá ðáñÜäåéãìá, ç Üðïøç üôé ç ÑùìáúêÞ Áõôïêñáôïñßá, ðñéí ôçí åéóâïëÞ ôùí âáñâáñéêþí öõëþí, Þôáí äßãëùóóç åßíáé ðëÝïí áðïäåêôü óõìðÝñáóìá ôùí óýã÷ñïíùí åñåõíçôþí. Ãéá ôçí áêñßâåéá, ç ðëåéïøçößá ôïõ ðëçèõóìïý ìéëïýóå åëëçíéêÜ, üðùò Ý÷åé õðïóôçñßîåé ðåéóôéêÜ ï êïñõöáßïò óýã÷ñïíïò ìåëåôçôÞò ôçò ¾óôåñçò Áñ÷áéüôçôáò, ï ÐÞôåñ ÌðñÜïõí («Ï êüóìïò ôçò ¾óôåñçò Áñ÷áéüôçôáò» êáé Üëëá Ýñãá ôïõ). Ï ëüãïò Þôáí áðëüò: üëá ôá óçìáíôéêÜ áóôéêÜ êÝíôñá âñßóêïíôáí óôï áíáôïëéêü ôìÞìá ôïõ êñÜôïõò, êáé áõôÜ åß÷áí Þäç åîåëëçíéóôåß áðü ôçí åðï÷Þ ôùí Äéáäü÷ùí ôïõ ÌåãÜëïõ ÁëåîÜíäñïõ. ÐÝñá áðü ôç Ñþìç, äåí õðÞñ÷å êáìéÜ ìåãÜëç ðüëç óôï äõôéêü ôìÞìá ôçò Áõôïêñáôïñßáò. <br /> <br />Ï ðáíåðéóôçìéáêüò êáèçãçôÞò, Ðñùôïðñåóâýôåñïò ð. Ãåþñãéïò Ìåôáëëçíüò ìåëÝôçóå åðß äåêáåôßåò ôéò éóôïñéêÝò ðçãÝò, êõñßùò ôçò Ôïõñêïêñáôßáò êáé ôïõ 19ïõ áéþíá, áëëÜ ü÷é ìüíïí áõôÝò, êáé êáôÝëçîå óå ôáõôüóçìá óõìðåñÜóìáôá ìå ôïí Ñùìáíßäç. Ôï åêôåíÝò äçìïóéåõìÝíï Ýñãï ôïõ ð. Ãåùñãßïõ åðéâåâáéþíåé ôá ðïñßóìáôá ôïõ Ñùìáíßäç. <br /> <br />Ôï ßäéï áðïôÝëåóìá ðñïÝêõøå áðü ôçí áíåîÜñôçôç ðñïóùðéêÞ ìáò Ýñåõíá óå ïñéóìÝíåò ðçãÝò ôçò ìåóáéùíéêÞò Éóôïñßáò. Ìåôáîý Üëëùí åîåôÜóôçêáí ç «Éóôïñßá ôùí ÖñÜãêùí» ôïõ Ãñçãïñßïõ ôçò Ôïõñ, ç «Éóôïñßá ôùí Ãüôèùí» ôïõ ÉïñäÜíç, ôï «×ñïíéêü ôïõ ÖñåíôåãêÜñ», ç «Éóôïñßá ôùí ËïããïâÜñäùí» ôïõ Ðáýëïõ Äéáêüíïõ, ç «Íïìïèåóßá ôùí ËïããïâÜñäùí» óå åðéìÝëåéÜ ôçò Drew K. Fischer, ç Âéïãñáößá ôïõ ÊáñëïìÜãíïõ («Vita Caroli») ôïõ Einhard, ç «ÁíáöïñÜ ðåñß ôçò ðñåóâåßáò åéò Êùíóôáíôéíïýðïëéí» («Relatio de legatione Constantinopolitana») ôïõ ËéïõôðñÜíäïõ ôçò Êñåìüíáò, ç «×ñïíïãñáößá» ôïõ ÈåïöÜíç, ïé «ÅðéóôïëÝò» ôïõ ÐáôñéÜñ÷ç ÍéêïëÜïõ Ìõóôéêïý, ôï «Ðñïò ôïí ßäéïí õéüí Ñùìáíüí» ôïõ Êùíóôáíôßíïõ ÐïñöõñïãÝííçôïõ êáé ôï Ýðïò ôïõ «ÄéãåíÞ Áêñßôá». ÊáíÝíá áðü ôá óõìðåñÜóìáôá ôïõ Ñùìáíßäç äåí âñßóêåôáé óå áíôßèåóç ìå ôéò ðçãÝò ðïõ åîåôÜóáìå. <br /> <br />ÌÝ÷ñé óÞìåñá äåí Ý÷ïõìå õðüøç ìáò êÜðïéá óõíåêôéêÞ áíôßêñïõóç ôùí èÝóåùí ôïõ Ñùìáíßäç. Èá ðáñïõóéÜóïõìå, ðÜíôùò, óôç óõíÝ÷åéá ðÝíôå êñéôéêÝò ðïõ Ý÷ïõí åãåñèåß êáôÜ êáéñïýò óôéò áðüøåéò ôïõ. <br /> <br />Áíáãíùñßæåé üôé áõôü ôï üñáìá åßíáé ïõôïðéêü, áëëÜ óðåýäåé íá ðñïóèÝóåé üôé åßíáé ëéãüôåñï ïõôïðéêü áðü ôï óçìåñéíü üñáìá ôçò ÅíùìÝíçò Åõñþðçò: «Åö¢ üóïí Þäç ðñïóðáèïýí êÜôé ðáñüìïéïí íá êÜìïõí ïé óçìåñéíïß Åõñùðáßïé äéáôß íá ìç åðéäéþîïõí ôçí ïëéãþôåñïí ïõôïðéóôéêÞí êáé éóôïñéêþò ðñáãìáôéêÞí åíüôçôá ôùí Ñùìáßùí ðñïãüíùí ôùí;» <br /> <br />(á) ºóùò ç êõñéüôåñç óõíïëéêÞ êñéôéêÞ ôïõ Ýñãïõ ôïõ Ñùìáíßäç ðñïÝñ÷åôáé áðü ôïí Vladimir Moss óôç ìåëÝôç «Against Romanides -- A Critical Examination of the Theology of Fr. John Romanides» (2012). Óå ü,ôé áöïñÜ ôï éóôïñéêü óêÝëïò, ï Moss äéáöùíåß ìå ôï Ñùìáíßäç õðïóôçñßæïíôáò üôé: <br /> <br />(i) Ïé ÖñÜãêïé Þôáí ïé ìüíïé åîáñ÷Þò Ïñèüäïîïé áðü üëïõò ôïõò âáñâáñéêïýò ëáïýò ðïõ åãêáôáóôÜèçêáí óôï Ýäáöïò ôçò ÑùìáúêÞò Áõôïêñáôïñßáò (ïé Üëëïé åß÷áí áóðáóôåß ôïí Áñåéáíéóìü). Óõíåðþò ïé «êáôáêôÞóåéò» ôùí ÖñÜãêùí, üðùò ð.÷. åðß ×ëùäïâßêïõ, ãýñù óôï 510, ðáíçãõñßóôçêáí áðü ôïõò Ñùìáßïõò ôçò Äýóçò ùò «áðåëåõèÝñùóç» êáé ü÷é ùò êáôÜêôçóç. (ó.73) <br /> <br />Ãéá íá óôçñßîåé ôï åðé÷åßñçìÜ ôïõ, ï Moss ðáñáðÝìðåé óôçí ÊáèïëéêÞ Åãêõêëïðáßäåéá ôïõ 1917, üðïõ äéáâÜæïõìå ãéá ôïí ×ëùäïâßêï öñÜóåéò, üðùò «Ðáíôïý åéóÞãáãå êáëïýò íüìïõò». Áõôü âåâáßùò äåí ìðïñåß íá èåùñçèåß ùò áîéüðéóôç áíôßêñïõóç. ¶ëëùóôå, ç åõíïúêÞ áíôéìåôþðéóç ôùí ÖñÜãêùí áðü ôçí ÊáèïëéêÞ Åãêõêëïðáßäåéá ìÜëëïí åðéâåâáéþíåé ðáñÜ êëïíßæåé ôïí éó÷õñéóìü ôïõ Ñùìáíßäç. <br /> <br />ÅðéðëÝïí, ï Moss ðáñáðÝìðåé óôçí Éóôïñßá ôùí ÖñÜãêùí ôïõ Ãñçãïñßïõ ôçò Ôïõñ, ãñÜöïíôáò üôé «ðïõèåíÜ äåí áìöéóâçôåß ôç íïìéìüôçôá ôçò ÖñáãêéêÞò åîïõóßáò» (ó.74). Ï Ñùìáíßäçò äéÜâáóå äéáöïñåôéêÜ ôïí Ãñçãüñéï ôçò Ôïõñ ï ïðïßïò: «Ýãñáøåí Éóôïñßáí ôùí ÖñÜãêùí ìÝ÷ñé ôï 591, äçëáäÞ 1) ðñéí êáôáëÜâïõí ïé ÖñÜãêïé ðëÞñùò ôçí éåñáñ÷ßáí êáé 2) êáôÜ ôçí åðï÷Þí êÜðïéáò óõíåñãáóßáò ìåôáîý ÖñÜãêùí êáé Ñùìáßùí äéá ôá êïéíÜ ôùí ðñïâëÞìáôá. ÐáñÜ ôáýôá, áí êáé ï Ãñçãüñéïò åìðíÝåôáé áðü ôçí ïíåéñïðüëïí åëðßäá üôé ïé Ñùìáßïé èá åðçñåÜóïõí åí êáéñþ êáëþò ôïõò ÖñÜãêïõò êáé üôé èá êáôáöÝñïõí ïé Ñùìáßïé êõñßùò åðßóêïðïé íá óõíå÷ßóïõí ôçí äéïßêçóéí ôïõ ðëÞèïõò ôùí êáôáêôçèÝíôùí Ñùìáßùí åê ìÝñïõò ôùí ÖñÜãêùí, äåí áðïêñýðôåé êáé ôáò ìéêñïôÝñáò ëåðôïìåñåßáò ðåñß ôçò áãñéüôçôïò êáé âáñâáñüôçôïò ôùí ÖñÜãêùí». (Ñùìçïóýíç, ó. 137, õðïóçì.199) <br /> <br />Ï óêïðüò ôçò õðÞñîå ðÜíôïôå íá äéáóþóåé ôç ìÝèïäï èåñáðåßáò ôïõ áíèñþðïõ, ðïõ åß÷å ÷áèåß óôïõò õðüëïéðïõò ðïëéôéóìïýò, êáé íá ôïí ïäçãÞóåé óôç èÝùóç. Áõôüò ï óêïðüò äåí Ý÷åé êáìéÜ ó÷Ýóç ìå ðåñéïýóéïõò ëáïýò, åêëåêôïýò åõãåíåßò êáé éåñÝò ãëþóóåò. <br /> <br />(ii) Ç áðïìÜêñõíóç ôçò ÄõôéêÞò Åõñþðçò áðü ôçí Ïñèïäïîßá, ãñÜöåé ï Moss, äåí ìðïñåß íá áðïäïèåß ìüíï óå Ýíá ãåñìáíéêü öýëï ðïõ ðñïóðáèïýóå íá êáôáóôñÝøåé ôç Ñùìáúêüôçôá (ó.76). Óôç óýãêñïõóç ìå ôçí Êùíóôáíôéíïýðïëç óõììåôåß÷áí êáé Ñùìáßïé ôçò Äýóçò: ï ÐÜðáò ÓôÝöáíïò Â' æÞôçóå âïÞèåéá áðü ôï ÖñÜãêï âáóéëéÜ Ðéðßíï ôï 754 êáé åîýâñéæå ôïõò «Ãñáéêïýò» óå åðéóôïëÞ ôïõ. Ï ÐÜðáò Áäñéáíüò Á' ðáñïõóßáóå ôï 785 ôéò Øåõäï-Éóéäþñéåò ÄéáôÜîåéò ðïõ áðïôÝëåóáí ôï èåìÝëéï ôùí ðáðéêþí áðáéôÞóåùí áðïëõôáñ÷ßáò óôïõò åðüìåíïõò áéþíåò (ó.79). Ï ÐÜðáò ËÝùí Ã' Þôáí ï êýñéïò êåñäéóìÝíïò ôçò óôÝøçò ôïõ ÊáñëïìÜãíïõ ôï 800, äéüôé «áðÝêôçóå Ýíáí áõôïêñÜôïñá “ôóÝðçò” óôç èÝóç ôïõ Áíáôïëéêïý ÁõôïêñÜôïñá» (ó.81). <br /> <br />Ï Moss ðáñáðÝìðåé åêôåíþò óôï âéâëßï êÜðïéïõ ÃÜëëïõ çãïõìÝíïõ ôïõ 19ïõ áéþíá (Guettee) ãéá íá åîéóôïñÞóåé ôç ó÷Ýóç ðáðéóìïý êáé ÊáñëïìÜãíïõ. Áðïñåß ï áíáãíþóôçò ðþò åßíáé äõíáôüí Ýíá óõìâáôéêü âéâëßï, ðïõ åêäüèçêå ðñéí 150 ÷ñüíéá êáé åðáíáëáìâÜíåé ôçí êáôåóôçìÝíç Üðïøç, íá èåùñåßôáé áíôßêñïõóç ôïõ Ñùìáíßäç. Óå êÜèå ðåñßðôùóç, ï Ñùìáíßäçò åß÷å Þäç áðáíôÞóåé óå üëá áõôÜ êáé åéäéêÜ ãéá ôéò Øåõäï-Éóéäþñéåò ÄéáôÜîåéò èåùñïýóå üôé áðïôÝëåóáí ôç ãñáììÞ Üìõíáò ôùí Ñùìáßùí Ðáðþí êáôÜ ôçò ÖñáãêéêÞò åðßèåóçò. Åðßóçò, åßíáé äýóêïëï íá ðåéóôïýìå üôé ï ÐÜðáò êÝñäéóå êÜôé Ýíáíôé ôïõ ÊáñëïìÜãíïõ, ðÝñá áðü ôïí ðñïóùñéíü êáôåõíáóìü ôïõ óôñáôïêñÜôç çãåìüíá. ¶ëëùóôå, üðùò ãñÜöåé áìÝóùò ðéï êÜôù ï Moss, ï ÊáñëïìÜãíïò áãíüçóå ôïí ÐÜðá, üôáí åðñüêåéôï íá óôÝøåé ôï ãéü ôïõ Ëïõäïâßêï áõôïêñÜôïñá (ó.81). <br /> <br />ÐáñÜ ôéò ìáíé÷áúóôéêÝò áðëïðïéÞóåéò ôùí åðéêñéôþí ôïõ, ï Ñùìáíßäçò Ý÷åé ðáñïõóéÜóåé ìéá ðïëý ðéï óýíèåôç áðåéêüíéóç áõôÞò ôçò ðåñéüäïõ. Äåí Ý÷åé êáìéÜ ó÷Ýóç ìå ôç «öõëåôéêÞ èåùñßá» ãéá ôçí ïðïßá ôïí êáôçãïñåß ï Moss (ó.96) êáé äåí èåùñåß üôé üëïé ïé äõôéêïß Ñùìáßïé Þôáí ïé «êáëïß» ôçò Éóôïñßáò. Óå ìéá åðï÷Þ áöüñçôùí ðéÝóåùí êáé îåíéêÞò êáôï÷Þò, áñêåôïß óõìâéâÜóôçêáí ìå ôïõò ÖñÜãêïõò åßôå ãéá ëüãïõò ôáêôéêÞò åßôå ãéá ëüãïõò ðåðïßèçóçò. Ïé áëëåðÜëëçëåò ìåôáâïëÝò óôïí ðáðéêü èñüíï, åéäéêÜ ôïí 10ï áéþíá, áíôáíáêëïýóáí ôéò äéáêõìÜíóåéò óôçí éóïññïðßá äõíÜìåùí ÖñÜãêùí êáé Ñùìáßùí ôçò Ñþìçò. <br /> <br />ÐÜíôùò, áêüìç êáé õðü ôéò äõóêïëüôåñåò óõíèÞêåò öñáãêéêÞò ðßåóçò, ïé ÐÜðåò ðáñÝìåéíáí Ïñèüäïîïé óôï äüãìá, ãé¢ áõôü êáé ôá ïíüìáôÜ ôïõò êáôáãñÜöïíôáí óôá äßðôõ÷á ôçò Êùíóôáíôéíïýðïëçò ìÝ÷ñé ôï 1009. Ôï ÷áñáêôçñéóôéêü ðáñÜäåéãìá áðïôåëåß ï ßäéïò ï ËÝùí Ã', ï ÐÜðáò ðïõ Ýóôåøå ôïí ÊáñëïìÜãíï ôï 800. ¼ôáí ïé ÖñÜãêïé áíáêÞñõîáí óå äüãìá ôçí ðñïóèÞêç ôïõ öéëéüêâå óôï Óýìâïëï ôçò Ðßóôåùò (Óýíïäïò ¶á÷åí 809), ï ËÝùí áðÜíôçóå ìå ôç ÷Üñáîç ôïõ Óõìâüëïõ ÷ùñßò ôï öéëéüêâå óå äõï áóçìÝíéåò ðëÜêåò óôï íáü ôïõ Áãßïõ ÐÝôñïõ ìå ôçí åðéãñáöÞ «ôáýôá ËÝùí Ýèçêá äé¢ áãÜðçí êáé öýëáîéí ôçò ïñèïäüîïõ ðßóôåùò» (Ñùìçïóýíç óåë. 59). Åðñüêåéôï ãéá êßíçóç ýøéóôçò ãåííáéüôçôáò, üôáí ïé áÞôôçôåò óôñáôéÝò ôïõ ÊáñëïìÜãíïõ âñßóêïíôáí áêüìç óôçí Éôáëßá. <br /> <br />(iii) ¼ðùò êáé ïé ðåñéóóüôåñïé áíáãíþóôåò ôïõ Ñùìáíßäç, ï Moss áðïññßðôåé ôç ñéæïóðáóôéêÞ Üðïøç üôé óôç ÃáëëéêÞ ÅðáíÜóôáóç åîåãÝñèçêáí ïé Ãáëëï-Ñùìáßïé äïõëïðÜñïéêïé åíáíôßïí ôùí ÖñÜãêùí êõñéÜñ÷ùí. Ôçí áðïêáëåß áðëþò «áíïçóßá» (“nonsense”) êáé èåùñåß üôé ìå êÜôé ôÝôïéá ï Ñùìáíßäçò «áíá÷þñçóå áðü ôçí éóôïñßá ãéá ôï âáóßëåéï ôçò öáíôáóßáò» (ó.94). Ùóôüóï íåþôåñïé îÝíïé åñåõíçôÝò Ý÷ïõí åíôïðßóåé óôïé÷åßá ðïõ õðïóôçñßæïõí ôïí Ñùìáíßäç. Óôçí åíäéáöÝñïõóá ìåëÝôç ôïõ ìå ôßôëï “Ôhe Franks”, ï Edward James ðáñáèÝôåé ìéá öñÜóç áðü åðéóôïëÞ ôçò Áéêáôåñßíçò ôçò ÌåãÜëçò, êáôÜ ôç äéÜñêåéá ôçò ÃáëëéêÞò ÅðáíÜóôáóçò, üðïõ ç ôóáñßíá ãñÜöåé: «Äåí âëÝðåôå ôé ãßíåôáé óôç Ãáëëßá; Ïé ÃáëÜôåò äéþ÷íïõí ôïõò ÖñÜãêïõò». Óõíåðþò, óôéò ìåãÜëåò ÁõëÝò ôçò Åõñþðçò Þôáí ãíùóôü ôï ôé óõíÝâáéíå, Ýóôù êé áí ïé åðáíáóôÜôåò áðïêáëïýíôáé «ÃáëÜôåò» áíôß «Ñùìáßïé»… <br /> <br />Ç Ñùìáéïóýíç áðïäåß÷ôçêå áíÜ ôïõò áéþíåò ç êáô¢ åîï÷Þí õðÝñâáóç ôïõ åèíéêéóìïý. ÅíÝôáîå êáé áöïìïßùóå ðïéêßëïõò ëáïýò äéáöüñùí ãëùóóéêþí ðñïåëåýóåùí, ÷ùñßò íá äßíåé óçìáóßá ïýôå óôïí ôüðï êáôáãùãÞò ïýôå óôçí êïéíùíéêÞ èÝóç. <br /> <br />(â) ÐÝñá áðü ôç óõíïëéêÞ êñéôéêÞ ôïõ Moss, ïé Üëëåò åðéìÝñïõò êñéôéêÝò ðïõ Ý÷ïõí äçìïóéåõôåß åßíáé ðïëý ðéï ëéôÝò. Ï Á. Nichols, Êáèïëéêüò éåñÝáò êáé ðáíåðéóôçìéáêüò êáèçãçôÞò, óå ìéá åíäåëå÷Þ åðéóêüðçóç ôùí êïñõöáßùí Ïñèüäïîùí èåïëüãùí ôïõ 20ïõ áéþíá, ÷áñáêôçñßæåé ôç «Ñùìçïóýíç» ùò Ýíá «ðåñßåñãï Ýñãï», áëëÜ ç ìüíç áíôßêñïõóç ðïõ ðñïóöÝñåé åßíáé ç åîÞò: «Ôï êýñéï ðñüâëçìá ìå áõôÞ ôçí éóôïñéêÞ äéáôñéâÞ åßíáé üôé ïé Äõôéêïß âÜñâáñïé, áíôß íá åðéèõìïýí íá îáíáöôéÜîïõí ôç ÄõôéêÞ ÑùìáúêÞ Áõôïêñáôïñßá êáô¢ åéêüíá ôïõò, êáé Ýôóé íá äéáññÞîïõí ôá äåóìÜ ôçò ìå ôçí ÁíáôïëÞ, Þôáí ðÜñá ðïëý åõôõ÷åßò íá áðïäå÷èïýí ïðïéáäÞðïôå êëçñïíïìéÜ ôçò, åßôå ðïëéôéóôéêÞ, ãëùóóéêÞ ç èñçóêåõôéêÞ, ðïõ ï åëëçíï-ñùìáúêüò êüóìïò óôï óýíïëü ôïõ èá ìðïñïýóå íá ôïõò ðñïóöÝñåé». <br /> <br />Ç ðáñáôÞñçóç ôïõ Nichols èá ìðïñïýóå íá éó÷ýåé, åí ìÝñåé, ãéá ôïõò áñ÷éêïýò êáôáêôçôÝò ôçò Éôáëßáò, ôïõò Ïóôñïãüôèïõò, ïé ïðïßïé õéïèÝôçóáí üíôùò áñêåôÜ åîùôåñéêÜ ÷áñáêôçñéóôéêÜ ôçò ñùìáúêÞò äéáêõâÝñíçóçò. Äåí Þôáí, üìùò, áõôïß ðïõ Üöçóáí ôç ìüíéìç óöñáãßäá ôïõò óôç ÄõôéêÞ Åõñþðç. ÌåôÜ ôçí Þôôá ôïõò áðü ôïí Éïõóôéíéáíü, åîáöáíßóôçêáí áðü ôï ðñïóêÞíéï ôçò Éóôïñßáò êáé ç åîÝëéîç ôçò ÄõôéêÞò Åõñþðçò êáèïñßóôçêå áðü ôïõò ÖñÜãêïõò. Ïé ÖñÜãêïé åðÝëåîáí ôç óýãêñïõóç ìå ôç ÑùìáúêÞ Áõôïêñáôïñßá, ü÷é ìüíï óå ðïëéôéêü åðßðåäï, áëëÜ êáé óå ðïëéôéóôéêü êáé èåïëïãéêü. ÅðïìÝíùò, äåí ðñÝðåé íá áéóèÜíïíôáí «ðÜñá ðïëý åõôõ÷åßò íá áðïäå÷èïýí ïðïéáäÞðïôå êëçñïíïìéÜ ôçò». ÐÜíôùò åßíáé áîéïðñüóåêôï üôé ï Nichols, ðáñÜ ôï áíùôÝñù ó÷üëéü ôïõ, èåùñåß ôïí Ñùìáíßäç ùò Ýíáí áðü ôïõò êïñõöáßïõò èåïëüãïõò ôïõ êüóìïõ ôïõ 20ïõ áéþíá. <br /> <br />(ã) Ìéá êñéôéêÞ ðïõ öáßíåôáé íá õðïëáíèÜíåé óå äéÜöïñá ó÷üëéá ÅëëÞíùí ãéá ôéò èÝóåéò ôïõ Ñùìáíßäç åßíáé üôé ç åíáó÷üëçóç ìå ôá éóôïñéêÜ åèíéêÜ ìáò ïíüìáôá åßíáé áíá÷ñïíéóôéêÞ êáé üôé ôï æÞôçìá ôïõ åèíéêïý ïíüìáôïò äåí Ý÷åé êáìéÜ ïõóéáóôéêÞ óçìáóßá óÞìåñá. Ùóôüóï, üðùò áðÝäåéîå ç åìðåéñßá ôùí ôåëåõôáßùí 20 åôþí, üðïõ ç ÅëëÜäá Ý÷åé åìðëáêåß óå ìéá Üëõôç äéðëùìáôéêÞ äéáìÜ÷ç ãéá ôï üíïìá ãåéôïíéêïý êñÜôïõò, ôá åèíéêÜ ïíüìáôá äåí áðïôåëïýí áèþåò åðéëïãÝò. Áíôßèåôá, êïõâáëïýí óýíèåôïõò óõìâïëéóìïýò, ðåñéêëåßïõí åäáöéêÝò äéåêäéêÞóåéò, åðáíáêáèïñßæïõí ôéò éóôïñéêÝò åðéëïãÝò êáé ôñïöïäïôïýí ôá ðïëéôéóôéêÜ åðéôåýãìáôá ôïõ ìÝëëïíôïò. Óõíåðþò, åßíáé åíôåëþò áðáñáßôçôç ç óùóôÞ ãíþóç ôùí åèíéêþí ïíïìÜôùí êáé ôïõ óõìâïëéêïý âÜñïõò ðïõ ìåôáöÝñïõí. <br /> <br />Ç Üðïøç üôé ç ÑùìáúêÞ Áõôïêñáôïñßá, ðñéí ôçí åéóâïëÞ ôùí âáñâáñéêþí öõëþí, Þôáí äßãëùóóç åßíáé ðëÝïí áðïäåêôü óõìðÝñáóìá ôùí óýã÷ñïíùí åñåõíçôþí. Ãéá ôçí áêñßâåéá, ç ðëåéïøçößá ôïõ ðëçèõóìïý ìéëïýóå åëëçíéêÜ, üðùò Ý÷åé õðïóôçñßîåé ðåéóôéêÜ ï êïñõöáßïò óýã÷ñïíïò ìåëåôçôÞò ôçò ¾óôåñçò Áñ÷áéüôçôáò, ï ÐÞôåñ ÌðñÜïõí. <br /> <br />(ä) Ìéá åðéöáíåéáêÞ áíÜãíùóç ôïõ Ýñãïõ ôïõ Ñùìáíßäç ìðïñåß íá ïäçãÞóåé óôçí åíôýðùóç üôé ç êáôÜëçîç ôùí áðüøåþí ôïõ åßíáé Ýíáò éäéüôõðïò åèíéêéóìüò. Áíôß ãéá ôïí íåïåëëçíéêü åèíéêéóìü, áíáöýåôáé Ýíáò «ñùìçïóõíéêüò» åèíéêéóìüò. Ïé Ñùìçïß ôáõôßæïíôáé ìå ôïõò Ïñèüäïîïõò ×ñéóôéáíïýò áðïêëåßïíôáò Üëëïõò ëáïýò áðü ôçí ïñèÞ ðßóôç. «Äåí ìðïñåß Ýíáò ÊéíÝæïò íá åßíáé Ïñèüäïîïò; Ãéáôß íá ôáõôéóôåß ç Ñùìçïóýíç ìå ôçí Ïñèïäïîßá;» åßíáé ôï åýëïãï åñþôçìá. <br /> <br />Óôçí ðñáãìáôéêüôçôá ï Ñùìáíßäçò Ýâëåðå ôç Ñùìáéïóýíç ùò êÜôé ðïëý åõñýôåñï áðü ôá üñéá åíüò Ýèíïõò, Ýóôù êáé ôïõ ñùìáúêïý – áí õðïôåèåß üôé ìðïñïýìå íá ìéëÞóïõìå ãéá «ñùìáúêü Ýèíïò». Ç Ñùìáéïóýíç Þôáí Ýíáò ïéêïõìåíéêüò ðïëéôéóìüò ðïõ ðåñéëÜìâáíå ôïí Åëëçíéóìü óôçí ïéêïõìåíéêÞ ôïõ äéÜóôáóç. Ï ×ñéóôéáíéóìüò ÷ñçóéìïðïßçóå ìåí óôçí ïñïëïãßá ôïõ ôçí åëëçíéêÞ ãëþóóá, áëëÜ êÜèå ëáüò ìðïñåß íá åíôÜîåé óôç äéêÞ ôïõ ðáñÜäïóç ôçí åëëçíïñùìáúêÞ ÷ñéóôéáíéêÞ êëçñïíïìéÜ. ÌÜëéóôá, ïýôå ïé íåïÝëëçíåò Ý÷ïõí êÜðïéá ðñïíïìéáêÞ ìåôá÷åßñéóç ëüãù åèíéêÞò êáôáãùãÞò. Áíôßèåôá, óôï âáèìü ðïõ áãíïïýí ôçí éóôïñßá ôçò Ñùìçïóýíçò, Ý÷ïõí áðïäå÷èåß ôçí ðñïðáãÜíäá ôùí äõôéêïåõñùðáßùí êáé Ý÷ïõí ìåôáôñáðåß óå Ãñáéêýëïõò. <br /> <br />ÐáñÜ ôïõò éó÷õñéóìïýò äéáöüñùí åðéêñéôþí, ç Ñùìáéïóýíç áðïäåß÷ôçêå áíÜ ôïõò áéþíåò ç êáô¢ åîï÷Þí õðÝñâáóç ôïõ åèíéêéóìïý. ÅíÝôáîå êáé áöïìïßùóå ðïéêßëïõò ëáïýò äéáöüñùí ãëùóóéêþí ðñïåëåýóåùí, ÷ùñßò íá äßíåé óçìáóßá ïýôå óôïí ôüðï êáôáãùãÞò ïýôå óôçí êïéíùíéêÞ èÝóç. Ï óêïðüò ôçò õðÞñîå ðÜíôïôå íá äéáóþóåé ôç ìÝèïäï èåñáðåßáò ôïõ áíèñþðïõ, ðïõ åß÷å ÷áèåß óôïõò õðüëïéðïõò ðïëéôéóìïýò, êáé íá ôïí ïäçãÞóåé óôç èÝùóç. Áõôüò ï óêïðüò äåí Ý÷åé êáìéÜ ó÷Ýóç ìå ðåñéïýóéïõò ëáïýò, åêëåêôïýò åõãåíåßò êáé éåñÝò ãëþóóåò. <br /> <br />Ï ßäéïò ï Ñùìáíßäçò ôïíßæåé óõíå÷þò ôç äéáöïñÜ ôçò Ñùìçïóýíçò áðü ôïõò åèíéêéóìïýò: «Íáé ìåí ï Ñùìçüò Ý÷åé áðüëõôïí ðåðïßèçóéí åéò ôçí Ñùìçïóýíçí ôïõ, áëëÜ ïýôå öáíáôéêüò ïýôå ìéóáëëüäïîïò åßíáé êáé ïýôå Ý÷åé êáììßáí îåíïöïâßáí. ÁíôéèÝôùò áãáðÜ ôïõò îÝíïõò ïõ÷ß üìùò áöåëþò. Ôïýôï äéüôé ãíùñßæåé üôé ï Èåüò áãáðÜ üëïõò ôïõò áíèñþðïõò êáé üëáò ôáò öõëÜò êáé üëá ôá Ýèíç ÷ùñßò äéÜêñéóéí êáé ÷ùñßò ðñïôßìçóéí». Êáé ëßãï ðáñáêÜôù: «Äéá ôïýôï ç Ñùìçïóýíç åßíáé áõôïðåðïßèçóéò, ôáðåéíïöñïóýíç, êáé öéëüôéìïí êáé ü÷é êßâäçëïò áõôïðåðïßèçóéò, éôáìüôçò êáé åãùúóìüò. Ï çñùúóìüò ôçò Ñùìçïóýíçò åßíáé áëçèÞò êáé äéáñêÞò êáôÜóôáóéò ôïõ ðíåýìáôïò êáé ü÷é áãñéüôçò, âáñâáñüôçò êáé áñðáêôéêüôçò» . <br /> <br />Óôçí åíäéáöÝñïõóá ìåëÝôç ôïõ ìå ôßôëï “Ôhe Franks”, ï Edward James ðáñáèÝôåé ìéá öñÜóç áðü åðéóôïëÞ ôçò Áéêáôåñßíçò ôçò ÌåãÜëçò, êáôÜ ôç äéÜñêåéá ôçò ÃáëëéêÞò ÅðáíÜóôáóçò, üðïõ ç ôóáñßíá ãñÜöåé: «Äåí âëÝðåôå ôé ãßíåôáé óôç Ãáëëßá; Ïé ÃáëÜôåò äéþ÷íïõí ôïõò ÖñÜãêïõò». Óõíåðþò, óôéò ìåãÜëåò ÁõëÝò ôçò Åõñþðçò Þôáí ãíùóôü ôï ôé óõíÝâáéíå, Ýóôù êé áí ïé åðáíáóôÜôåò áðïêáëïýíôáé «ÃáëÜôåò» áíôß «Ñùìáßïé»… <br /> <br />(å) ÔÝëïò, ìéá ãåíéêüôåñç êáé áñêåôÜ ðåéóôéêÞ êñéôéêÞ ÷áñáêôçñßæåé ïõôïðéêÜ ôá óõìðåñÜóìáôá ôçò Ýñåõíáò ôïõ Ñùìáíßäç. Êëåßíïíôáò ôçí ìåëÝôç ôùí Ýñãùí ôïõ, ðïëëïß áíáãíþóôåò èá ïäçãçèïýí óôï óõìðÝñáóìá üôé ï óõããñáöÝáò ðáñïôñýíåé óå ìéá áíáóýóôáóç ôçò Ñùìáßúêçò Áõôïêñáôïñßáò óÞìåñá. ÐñÜãìáôé, ïé ôåëåõôáßåò óåëßäåò ôçò «Ñùìçïóýíçò», óôïí Åðßëïãï, ìïéÜæïõí óáí ìåãáëüðíïï ðïëéôéêü ìáíéöÝóôï ãéá ôçí åðéóôñïöÞ ôçò «ôåõôïíïðïéçèåßóçò» Åõñþðçò óôïí «åëëçíéêü ðïëéôéóìü ôùí Ñùìáßùí»: <br /> <br />«Ïé åí ôç Äýóåé áðüãïíïé ôùí Ñùìáßùí ü÷é ìüíïí áíÝôñåøáí ôçí ôáîéêÞí åõãÝíåéáí êáé èåïëïãßáí ôïõ öåïõäáëéóìïý ôùí êáôáêôçôþí ôùí, áëëÜ åßíáé þñéìïé äé¢ åðÜíïäïí åéò ôçí Ñùìáéïóýíçí ôùí ðñïãüíùí ôùí ôçí ïðïßáí ïé åí ÁíáôïëÞ Ñùìáßïé äéáôçñïýí ìÝ÷ñé óÞìåñïí ìå ôï ðëÞèïò ôùí ðïëéôéóôéêþí ôçò åêäçëþóåùí ôï ïðïßïí êÜðïôå õðÞñ÷å êáé åéò ôçí äõôéêÞí Ñùìáéïóýíçí». (ó.273) <br /> <br />Óôç óõíÝ÷åéá, «…. áðïôåõôïíïðïéçèåßóá Þ Ýóôù êáé õðü äéáóôñåâëùìÝíçí ìïñöÞí äéáóùèåßóá åí äõôéêÞ Åõñþðç ñùìáíüöùíïò êáé êåëôüöùíïò Ñùìáéïóýíç åðáíÝñ÷åôáé åéò ôçí áñ÷éêÞí ôçò åèíéêÞí, èñçóêåõôéêÞí, êáé ðïëéôéêÞí åíüôçôá áöïý êáôáñãåßôáé ïýôù ôï ôåõôïíéêüí ðíåýìá ôåìá÷éóìïý ôùí áðïãüíùí ôùí Ñùìáßùí åéò ìéêñÜ åãùêåíôñéêÜ êáé éäéïôåëÞ êñÜôç». (ó.275) <br /> <br />Ðñüêåéôáé öõóéêÜ ãéá ìéá ïõôïðßá. ¼ðùò, Üëëùóôå, ïõôïðßá Þôáí ç äéáêÞñõîç åëÜ÷éóôùí Åâñáßùí ôçò ÄéáóðïñÜò ôï 1897 ãéá åðéóôñïöÞ ôïõ äéáóêïñðéóìÝíïõ åðß 2000 ÷ñüíéá åâñáúêïý ëáïý óôç Ãç ôçò Åðáããåëßáò, ìå ðñùôåýïõóá ôçí ÉåñïõóáëÞì. Äåí ÷ñåéÜóôçêáí, üìùò, ðÜíù áðü 50 ÷ñüíéá ãéá íá ðñáãìáôïðïéçèåß… <br /> <br />Ï Ñùìáíßäçò áíáãíùñßæåé üôé áõôü ôï üñáìá åßíáé ïõôïðéêü, áëëÜ óðåýäåé íá ðñïóèÝóåé üôé åßíáé ëéãüôåñï ïõôïðéêü áðü ôï óçìåñéíü üñáìá ôçò ÅíùìÝíçò Åõñþðçò: «Åö¢ üóïí Þäç ðñïóðáèïýí êÜôé ðáñüìïéïí íá êÜìïõí ïé óçìåñéíïß Åõñùðáßïé äéáôß íá ìç åðéäéþîïõí ôçí ïëéãþôåñïí ïõôïðéóôéêÞí êáé éóôïñéêþò ðñáãìáôéêÞí åíüôçôá ôùí Ñùìáßùí ðñïãüíùí ôùí;» Êáé åßíáé ðåñéóóüôåñï ïõôïðéêü ôï üñáìá ôçò ÅíùìÝíçò Åõñþðçò äéüôé: <br /> <br />«Ùò åßíáé óÞìåñïí ç ôåõôïíïðïéçèåßóá Åõñþðç ïõäÝðïôå èá åíùèÞ äéüôé êõñéáñ÷åßôáé áðü ôï ñáôóéóôéêüí, öõëåôéêüí, äéáóðáóôéêüí, åõäáéìïíéóôéêüí, êáé åêìåôáëëåõôéêüí ðíåýìá ôùí Ôåõôüíùí ôï ïðïßïí áíáæçôåß ôçí êáèõðüôáîéí êáé åêìåôÜëëåõóéí ôùí ëáþí õðü ìéêñþí éäéïôåëþí ïìÜäùí» (ó.275). <br /> <br />¼ðùò áðÝäåéîå ç åìðåéñßá ôùí ôåëåõôáßùí 20 åôþí, üðïõ ç ÅëëÜäá Ý÷åé åìðëáêåß óå ìéá Üëõôç äéðëùìáôéêÞ äéáìÜ÷ç ãéá ôï üíïìá ãåéôïíéêïý êñÜôïõò, ôá åèíéêÜ ïíüìáôá äåí áðïôåëïýí áèþåò åðéëïãÝò. Áíôßèåôá, êïõâáëïýí óýíèåôïõò óõìâïëéóìïýò, ðåñéêëåßïõí åäáöéêÝò äéåêäéêÞóåéò, åðáíáêáèïñßæïõí ôéò éóôïñéêÝò åðéëïãÝò êáé ôñïöïäïôïýí ôá ðïëéôéóôéêÜ åðéôåýãìáôá ôïõ ìÝëëïíôïò. Óõíåðþò, åßíáé åíôåëþò áðáñáßôçôç ç óùóôÞ ãíþóç ôùí åèíéêþí ïíïìÜôùí êáé ôïõ óõìâïëéêïý âÜñïõò ðïõ ìåôáöÝñïõí. <br /> <br />Óôçí åðï÷Þ ôïõ Ìíçìïíßïõ, êáèþò ïé ëáïß ôçò Åõñþðçò áðïìáêñýíïíôáé ïëïÝíá ï Ýíáò áðü ôïí Üëëï êáé áëëçëïâñßæïíôáé åêôïîåýïíôáò ñáôóéóôéêÜ óëüãêáí, ôá ëüãéá ôïõ Ñùìáíßäç áêïýãïíôáé, ãéá Üëëç ìéá öïñÜ, ðñïöçôéêÜ… <br /> <br />Ïëïêëçñþíïíôáò áõôÞ ôç óýíôïìç áíáöïñÜ, ìðïñïýìå íá óõíïøßóïõìå óõìðåñáßíïíôáò ðùò, åêôüò áðü êïñõöáßïò èåïëüãïò ðáãêïóìßùò, ï ð. ÉùÜííçò Ñùìáíßäçò õðÞñîå êáé Ýíáò ðñùôïðüñïò éóôïñéêüò. ×ñçóéìïðïßçóå äéÜóðáñôåò ìåìïíùìÝíåò ðëçñïöïñßåò ðïõ äéÝëáèáí ôçò ðñïóï÷Þò Üëëùí åñåõíçôþí êáé ôéò óõíÝèåóå óå ìéá åíôåëþò êáéíïýñãéá óýëëçøç, ç ïðïßá Üíôåîå óôï ÷ñüíï êáé óôéò êñéôéêÝò. ÁõôÞ ç ìåãáëüðíïç óýíèåóç óõíäõÜæåé ôçí éóôïñéêÞ Ýñåõíá ìå ôç èåïëïãéêÞ ðñüôáóç êáé åßíáé ãåñÜ èåìåëéùìÝíç óôçí ðáñÜäïóç ôüóï ôçò Åêêëçóßáò üóï êáé ôïõ ïñèüäïîïõ ëáïý. Ãé¢ áõôü êáé èá ðáñáìåßíåé ðïëýôéìï êôÞìá ãéá ôéò ìåëëïíôéêÝò ãåíåÝò üëçò ôçò áíèñùðüôçôáò. <br /></span></span></td> </tr> </table></td> </tr> <tr> <td colspan="2" height="1"><img src="templates/alexis2/images/spacer.gif" alt="" width="1" height="1" /></td> </tr> </table>
